Share/Save/BookmarkStuur naar een vriendAfdrukken

Verschenen

"Vernietigende evaluaties. maar 4,6 miljoen subsidies" (Het Belang van Limburg, 23 maart 2012)

23/03/2012 10:47 - Verschenen

Hoewel het Vlaams Agentschap voor Innovatie door Wetenschap en Technologie (IWT) en de Inspectie van Financiën brandhout maakten van het Vlaams Instituut voor Mobiliteit (VIM) in Diepenbeek, heeft het VIM van de Vlaamse regering 4,6 miljoen euro subsidie gekregen.

VLAAMS INSTITUUT VOOR MOBILITEIT (VIM) IN DIEPENBEEK ONDER VUUR

Vlaanderen telt vandaag negen competentiepolen. Dat zijn expertisecentra die competenties rond strategische belangrijke thema's in Vlaanderen bundelen. Ze werken daarvoor samen met onderzoeksinstituten en bedrijven. Enkele bekende voorbeelden zijn Flanders Drive in Lommel (automobiel), het Vlaams Instituut voor Logistiek (VIL) in Antwerpen en het Vlaams Instituut voor Mobiliteit (VIM) in Diepenbeek, dat projecten als 'minder hinder bij wegenwerken' en het 'platform elektrische voertuigen' heeft uitgewerkt.

De competentiepolen krijgen een Vlaamse subsidie voor vier jaar.

Daarvoor moeten ze jaarlijks verslag uitbrengen, en om de vier jaar maken externe experten een evaluatie.

In de periode 2002-2011 kregen de negen samen 100 miljoen euro Vlaamse subsidie. Dit jaar kwam daar 38 miljoen euro bij.

LICHTE STRUCTUREN

Midden 2009 kondigde Vlaams minister Ingrid Lieten (sp.a) aan dat de competentiepolen "lichtere structuren" zouden krijgen. Ze zouden voortaan ook aan het IWT moeten rapporteren en ze zouden apart subsidies krijgen voor basiswerking en voor projectwerking.

"Competentiepolen zijn een goede zaak. Kijk maar naar Nederland.

En dat het IWT dé draaischijf wordt in de evaluatie is goed", zegt Vlaams parlementslid Lode Vereeck (LDD), de mobiliteitsexpert die zelfs mee schreef aan het businessplan voor de oprichting van het VIM. "Lichtere structuren zijn er evenwel niet gekomen, een daling van de kosten ook niet. Het nieuwe beleid van de minister is much ado about nothing."

VIM IN PROBLEMEN

Het was onder impuls van de studiebureaus Technum en Arcadis dat het VIM in 2006 het levenslicht zag op de universitaire campus in Diepenbeek.

Voorzitter werd Georges Diliën van Technum, ondervoorzitter Rudi Wouters, de man van Ingrid Lieten. Hij nam ontslag uit die functie toen zijn echtgenote in juli 2009 Vlaams minister werd.

Wouters is vandaag nog altijd CEO van Arcadis.

"Midden 2009 zat het VIM in slechte papieren", aldus Vereeck.

"Dat bleek uit nota's van de raad van bestuur van IWT: het VIM had een structureel kastekort en haalde slechts 12 procent van de inkomsten uit eigen ontvangsten - lees: projecten en lidgelden. Nochtans had de Vlaamse regering opgelegd dat dat 20 procent moest zijn. Er werden te weinig concrete projecten gerealiseerd en leden-bedrijven hadden bitter weinig aan het VIM."

Het IWT concludeerde toen in een officieel evaluatierapport om "geen verdere verlenging van het VIM te ambiëren. Een verregaande samenwerking tussen het VIM, het VIL en Flanders Drive lijkt aangewezen."

(NIET) OPDOEKEN?

Bij haar aantreden maakte minister Lieten, zowel in haar beleidsnota als in de media, bekend dat het VIM en het VIL zouden verdwijnen.

"Er zal één structuur overblijven op vlak van mobiliteit en logistiek", klonk het. Ze bleef dit herhalen tot augustus vorig jaar. Toen klonk het in een antwoord op een vraag van Lode Vereeck plots dat "er een aantal pistes zijn onderzocht om tot een vereenvoudigde structuur te komen. Maar de ideale oplossing bleek hier echter niet tussen te zitten. Ik heb dan ook beslist om in juli 2011 VIM en VIL uit te nodigen om een aanvraag tot erkenning in te dienen."

Op 16 december vorig jaar keurde de Vlaamse regering de nieuwe erkenning voor beide instellingen goed. VIM en VIL krijgen voor de volgende vier jaar elk 2.560.000 euro voor hun basiswerking. Daar komt voor dit jaar per instelling 2 miljoen euro bij voor projectwerking - de volgende drie jaar wellicht evenveel per jaar. In de periode 2012-2015 gaat het in totaal dus om ruim 21 miljoen euro subsidie voor beide instellingen samen.

SLECHTE EVALUATIES

Nochtans waren de evaluatierapporten over het VIM ronduit negatief. "Het IWT stelt dat het principe van een competentiepool zinvol is maar dat er veel informatie ontbreekt en dat een duidelijke taakverdeling tussen VIM en VIL noodzakelijk is", aldus Vereeck.

De Inspectie van Financiën (IF) is ronduit vernietigend: "Het nut en de doelmatigheid van VIM over de vorige subsidieperiode wordt niet aangetoond. Er is geen zicht of inhoudelijke beoordeling van de toekomstige VIM-projecten. A fortiori wordt de doelmatigheid van de verderzetting van deze subsidiëring niet afdoende aangetoond of minstens geloofwaardig gemaakt."

Vereeck vindt het opmerkelijk dat de minister hier met geen woord over rept in haar nota aan de Vlaamse regering (december 2011). Vereeck: "Daarnaast heeft ze wel beslist dat het VIM niet langer 20 procent maar slechts 14,4 procent van de inkomsten uit eigen ontvangsten moest halen. In 2010 haalde het VIM 20 procent. Ook hiervan wordt in de nota niets vermeld."

INZAGE RAPPORTEN

De voorbije maanden heeft Vereeck herhaaldelijk gevraagd naar de originele evaluatierapporten die de externe deskundigen over het VIM hebben gemaakt. Minister Lieten wilde die "om vertrouwelijkheidsredenen" niet vrijgeven. Na aandringen bij parlementsvoorzitter Jan Peumans werd dan toch inzage in het dossier verleend.

"De ter inzage gelegde documenten zijn een summiere samenvatting.

Toch zijn ze zeer kritisch en zeggen ze onder meer dat de werking niet overtuigend is aangetoond, dat het businessplan amper onderbouwd is, dat een focus ontbreekt, dat de doelgroep niet goed wordt bediend, het accent op communicatie ligt, enzovoort. Ook hierover vind ik niets terug in de nota van minister Lieten aan de Vlaamse regering."

De voorbije week kreeg de LDD'er (en in kopie ook Peumans) van het IWT te horen dat er geen schriftelijke verslagen bestaan van het "mondelinge college met de deskundigen".

Vereeck: "Deze hoogst merkwaardige, niet transparante manier van werken maakt elke controle door derden onmogelijk."

VERGOEDINGEN

Het VIM en het VIL houden er volgens Vereeck ook een aparte vergoedingscultuur op na. "Waar de bestuurders van de zeven andere competentiepolen geen vergoedingen krijgen, krijgen de twaalf bestuurders van het VIM en het VIL wél zitpenningen per vergadering.

Bij het VIL loopt die totaalfactuur op tot 12.200 euro per jaar, bij het VIM zelfs tot 20.600 euro."

"Daarnaast heeft het VIM (9 medewerkers) als enige van alle competentiepolen een dagelijks bestuur van vier personen", weet Vereeck op basis van officiële stukken. "Zij vergaderen om de twee weken aan 255 euro per vergadering. Voor de vier samen gaat het op jaarbasis om 24.880 euro. Conclusie: het VIM kost aan werking jaarlijks 45.000 euro meer dan de andere competentiepolen.

Dat is niet normaal."

DOORLICHTING

"De rode draad doorheen het VIM en het VIL is een totaal gebrek aan transparantie. De Inspectie van Financiën heeft hier meermaals op gewezen", meent Lode Vereeck. "Ik ga het Rekenhof dan ook vragen de zaak te onderzoeken. Ik wil een grondige evaluatie van zowel het VIM als het VIL. Desnoods moeten de experts die de evaluaties hebben gemaakt, worden opgevorderd. 138 miljoen euro Vlaamse subsidies op tien jaar vereisen een goede werking. Die is er bij het VIM en het VIL allerminst. De prioriteit moet liggen bij het streven naar innovatieve doorbraken, eerder dan het uitdelen van allerlei lucratieve bestuurspostjes."

VIJF KAARSJES

Op 20 april viert VIM haar vijfjarig bestaan in het gebouw van de nv De Scheepvaart in Hasselt. Om die viering met walking buffet te mogen bijwonen, betalen leden 100 euro en niet-leden 200 euro. Toespraken zijn er onder meer van VIM-voorzitter Erik Portugaels (tevens baas van nv De Scheepvaart) en van Vlaams minister Ingrid Lieten.

© 2012 Concentra