In acht jaar zijn de provinciale toelagen voor alle politieke partijen verviervoudigd. Een goeie reden is er niet, tenzij verdoken partijfinanciering.
Gevraagd naar het waarom van de verviervoudiging van de provinciegelden moeten zowel provincieraadsleden als de meeste partijen niet lang nadenken: 'Om de partijkas te spijzen'
Om het hele partijapparaat te kunnen financieren, wordt er de jongste jaren fors in de staatskas gegrabbeld. Een groot deel van de overheidsdotaties - zo'n tien miljoen - incasseren de partijen via Kamer, Senaat en Vlaams parlement. Maar intussen eigenen ze zichzelf ook meer en meer toe via de provincies. Concreet kregen alle partijen samen in 2000 een provinciale fractietoelage van in totaal 1 miljoen euro. In 2008 steeg dat bedrag tot ruim 4,3miljoen. Maal vier dus.
Het zijn Jean-Marie Dedecker en Vlaams parlementslid Peter Reekmans (LDD) die de officiële cijfers - naar goede gewoonte op minder dan een maand voor de verkiezingen - naar buiten brengen.
Gevraagd naar het waarom van de verviervoudiging van de provinciegelden moeten zowel provincieraadsleden als de meeste partijen niet lang nadenken: 'Om de partijkas te spijzen', luidt het.
Hoogst merkwaardig nochtans, want strikt wettelijk - het is zelfs in een omzendbrief gegoten - mag dat geld enkel gebruikt worden ter ondersteuning van de provinciale fracties en 'niet voor partijwerking, verkiezingen of het uitbetalen van wedde.'
Maar in de provincies is het al langer een publiek geheim.
'Moesten we het geld alleen gebruiken voor de fractiewerking in de provincie dan zouden we zouden met eenvijfde van onze toelage toekomen', verduidelijkt Jan Laeremans, VB-fractievoorzitter van Vlaams-Brabant. 'Wij gebruiken dat geld dus ook voor campagnes en verkiezingsfolders.'
Een gelijkaardige uitleg bij Groen! in Vlaams-Brabant: 'Er zijn beperkingen, maar een deel van de toelage wordt inderdaad gebruikt voor huis-aan-huisbladen, partijfolders en campagnes.'
Onrechtmatige verrijking
Bij Lijst Dedecker - niet toevallig de partij die nog niemand in de provincies heeft zitten en dus ook geen provinciegeld int - spreken ze van 'onrechtmatige verrijking'. 'Deze obscure geldstroom is de ware reden waarom de provincies maar niet worden afgeschaft. Ze bekostigen er één voor één hun campagnes mee', aldus Vlaams parlementslid Peter Reekmans.
Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Geert Bourgeois (N-VA) vraagt de provinciale fracties alvast om hun verantwoordelijkheid te nemen. 'Zeker als we de provincies willen afbouwen.'
Zijn partij, die zeven provincieraadsleden telt, gaat een stap verder en dringt aan op een onderzoek.
'Want de drie traditionele partijen en het Vlaams Belang hebben voor zichzelf duidelijk een comfortabel systeem van partijfinanciering gevonden', aldus partijvoorzitter Bart De Wever.
Opmerkelijk is het voornemen van Open VLD-voorzitter Alexander De Croo: 'Als we in een volgende regering zitten, zal deze kwestie zeker op de onderhandelingstafel komen te liggen', stelt De Croo.
'Ook onze partij incasseert via de provincies, maar als je de bevolking om soberheid vraagt, moet de politiek dit rechtrekken en in één beweging ook het hele provincieniveau afschaffen.'
