Share/Save/BookmarkStuur naar een vriendAfdrukken

Opinies

Over zelfcensuur en vrije meningsuiting

10/04/2009 09:09 - Opinie

"Edward Albee wist het al," zo schrijft Jean-Marie Dedecker in een nieuw opiniestuk, "als het gevoel van eigenwaarde verloren gaat is onze beschaving tot ondergang gedoemd. Onze cultuur van menselijke waarden en humanisme is een erfenis van de Grieks-Romeinse beschaving, het Christendom en de Verlichting. We moeten de pseudo-progressieven en de zeloten niet paaien door onze symboliek en tradities af te zweren en een a-historische en a-culturele neutraliteit na te streven, laat staan te laten opleggen. Wie te lange tenen heeft moet ze maar intrekken. Het cultuurrelativisme ligt al te lang als een verstikkend lappendeken over het publiek debat."

(...)

De Deense premier Rasmussen mag van Turkije NAVO-baas worden als hij de Koerdische radio in zijn land uit de ether haalt. De Deen Kurt Westergaard riskeert zijn leven omdat hij vandaag duizenden kopieën van zijn Mohammedcartoons op de markt gooit aan 188 euro het stuk. Cartoonisten bedienen nochtans het ventiel waardoor een teveel aan maatschappelijke spanning ontsnapt. Zo voorkomen ze uitbarstingen van wrevel,frustratie en onderhuidse ingehouden woede.

De joden zegenen de zon maar kunnen niet verdragen dat die ook schijnt voor Samson en Delilah in de Vlaamse Opera. Hitlers forel van kok Jeroen Meus is nog niet verteerd en het gaslek van komiek Phillippe Geubels is amper gedicht of de korte lont van de censuur begint weerom te branden.

Hoe lang zullen wij blijven verzaken aan onze plicht om de vrijheid van meningsuiting niet alleen met woorden te belijden maar ook met daden te beschermen?

De wrijvingen tussen godsdiensten en de brede samenleving kan men niet neutraliseren door het debat te reguleren. Men kan geen harmonie afdwingen door de kritiek te smoren.

Wie zich beroept op de godsdienstvrijheid moet ook kunnen verdragen dat anderen de vrijheid hebben om hun culturele en maatschappelijke verworvenheden te laten primeren op godsdienstige sprookjesboeken zoals de Bijbel, de Koran of de Thora. Spreken of schrijven over de islam of het jodendom is klompendansen op een tafel vol met eieren.

We kunnen slechts weerstand bieden aan de krachten die ons vrije denken trachten te beteugelen door op geen enkele wijze toegevingen te doen aan alles wat fundamentele idealen van de verlichting aantast. Van het recht op vrije meningsuiting tot de vrijheid van godsdienst en de scheiding tussen Kerk en Staat.
Zelfcensuur is een proces dat, hoe traag het ook verloopt, geleidelijk binnensluipt in ons denken.

Het wordt bijna dagelijks gedemonstreerd met een aanhoudende stoet van grote, kleine maar nimmer betekenisloze incidenten. Het zijn niet alleen de Joodse Samson en de Fillistijnse Delilah die in de Vlaamse Opera last hebben van zelfcensuur. In Berlijn annuleerde de Deutsche Opera Mozart Idomeneo omdat de afgehakte hoofden van Poseidon, Jezus, Boeddha en Mohammed op scene werden gezet.

Dit is intellectuele capitulatie.

Het blad Joods Aktueel voelt zich beledigd omdat de Vlaamse Opera ook de film Arna's Children vertoont over het bloedbad op de Palestijnen in Jenin 2002. De herinnering aan de Holocaust is geen kalenderverdriet, maar de zwartste bladzijde uit onze geschiedenis. Het is echter geen vrijbrief om de gruwel van het heden te verdoezelen.

Het is verkeerd ons kritisch vermogen uit te schakelen uit latente angst voor verwijten van antisemitisme of racisme. Het vrije woord is meer dan wat Voltaire er mee bedoelde, het is ook het recht te zeggen waar het geweten je toe dwingt. We moeten vechten tegen alle vormen van masochistische zelfcensuur.

Als het gevoel van eigenwaarde verloren gaat, wist Edward Albee al, is onze beschaving tot ondergang gedoemd. Onze cultuur van menselijke waarden en humanisme is een erfenis van de Grieks-Romeinse beschaving, het Christendom en de Verlichting.

We moeten de pseudo-progressieven en de zeloten niet paaien door onze symboliek en tradities af te zweren en een a-historische en a-culturele neutraliteit na te streven, laat staan te laten opleggen. Wie te lange tenen heeft moet ze maar intrekken. Het cultuurrelativisme ligt al te lang als een verstikkend lappendeken over het publiek debat.

(c) Jean Marie Dedecker