Share/Save/BookmarkStuur naar een vriendAfdrukken

Interviews

“Onze ministers zijn hyperkinetische sinterklazen”

26/09/2009 09:14 - Interview - Vlaams

Een hoogleraar rechtseconomie wordt het nieuwe gezicht van oppositiepartij Lijst Dedecker (LDD) in het Vlaams Parlement dat maandag aan een nieuwe legislatuur begint.

'Ik wil bewijzen dat LDD meer is dan de partij van de schandalen', benadrukt de fractieleider Lode Vereeck in een interview in De Tijd.

Vereeck is geen volkse uit verontwaardiging opgetrokken Dedecker, maar een academicus die vanuit de liberale ideologie zijn betoog opbouwt.

Dat is ook merkbaar in het gesprek: soms vallen er lange stiltes, wikt en weegt hij zijn woorden. De opdracht voor de komende vijf jaar is duidelijk: LDD moet weer worden gezien als een beleidspartij.

Terwijl in de oppositie Open VLD het liberalisme van Verhofstadts derde en vierde burgermanifesten is, wil Vereeck van LDD de partij van de hardere eerste en tweede burgermanifesten maken. 'Dat is de volksaard van de Vlaming: hard werkend, handen uit de mouwen en je plan trekken.'

LDD wordt beschouwd als de partij van de populisten en roepers. Hoe wilt u dat imago keren?

Vereeck: 'Onze inhoudelijke boodschap is tijdens de verkiezingscampagne helaas verloren gegaan door de hysterie rond de privédetective en de affaire-Vijnck. Het voelt nu aan als een tweede zit.

Nu moeten we bewijzen waar LDD voor staat. We zijn méér dan de partij van de schandalen. We gaan harde, constructieve oppositie voeren met een inhoudelijk sterke fractie. We zijn met acht, allemaal individuen met hun eigen specifieke expertise: twee proffen (naast Vereeck is dat Boudewijn Bouckaert, red.), vier ondernemers (waaronder Ivan Sabbe - voormalig topman van Lidl Belgium, red.), een burgemeester en ex-notaris (Marc Vanden Bussche) en een voormalig kamerlid en sportvrouw (Ulla Werbrouck). We hebben hoogopgeleide medewerkers. Wees gerust, men zal van ons horen.

We hebben nu al 219 schriftelijke vragen gesteld aan de ministers, blijkbaar nog nooit gebeurd.'

Vraag is of jullie niet gaan roepen in de woestijn. Kan de kleine LDD-fractie op het beleid wegen? U zal niet alleen academisch, maar ook politiek moeten scoren.

Vereeck: 'Dat zal een groeiproces zijn. Maar door telkens op dezelfde nagel te kloppen - die van de inhoud - zullen we gehoord worden. In het Vlaams Parlement wordt er toch geluisterd naar goede ideeën. In de vorige legislatuur heeft Jurgen Verstrepen bijvoorbeeld mee het nieuwe mediadecreet ondertekend.'

U zei dat uw boodschap ondergesneeuwd werd door schandalen. Wat is jullie boodschap?

Vereeck: 'We willen volop het rechtsliberalisme uitdragen. Dat is een 'schone', maar ook harde ideologie. Ze gaat uit van de capaciteit van het individu. Hij of zij wordt opgeroepen mee te doen en niet te hard op de overheid te leunen. Natuurlijk moet de overheid de kans geven aan elk individu om te ondernemen, te werken, te leren.

Maar of dat individu nu een man of vrouw is, hetero of homo, moslim of jood.... dat interesseert ons niet. Eigenlijk is dat de filosofie van de eerste twee burgermanifesten van Guy Verhofstadt waarmee de Vlaamse liberalen in 1999 de verkiezingen wonnen. Het jammere is dat Open VLD die eerste burgermanifesten niet meer honoreert. Wij zullen die rol overnemen.'

Waarom maakt een professor rechtseconomie de stap naar de politiek?

Vereeck: 'Het klinkt natuurlijk als een goedkoop cliché, maar ik wil niet aan de zijlijn blijven staan. Kijk, sinds mijn studies ben ik al gebeten door de rol van de overheid.

Ik ben ervan overtuigd dat een overheid vaak nuttig en nodig is. Ze legt de spelregels vast. De voorbije jaren werd ik door ministers en administraties regelmatig gevraagd adviezen te schrijven rond mobiliteit en een efficiënte overheid. Ik kon dat nog 20 jaar lang doen.

Maar ik moest constateren dat het met onze overheid de verkeerde kant uit gaat. En daar wil ik nu zelf mijn zeg over doen en oplossingen aanreiken.'

Wat doet de overheid dan verkeerd?

Vereeck: 'De overheid is niet meer efficiënt bezig. Ze houdt zich met de verkeerde zaken bezig en is een deel van het probleem geworden. En wat me het meest ergert: ministers draven op, als hyperkinetische sinterklazen, met dé oplossing voor problemen die ze zelf veroorzaakt hebben.

Een voorbeeld? De bedrijven staat nu het water aan de lippen omdat ze te veel belastingen betalen. Als ze helemaal dreigen te verzuipen komt de overheid grootmoedig een deel van die belastingen teruggeven in de vorm van een subisidie hier, een opleidingscheque daar, een extra industriegrond ginder. In de plaats van het 'flankerend' economisch beleid zou de overheid beter de belastingen verlagen. Dat zou voor bedrijven pas het verschil maken.'

De overheid int belastingen en geeft dan steun omdat ze inkomens wil herverdelen. U vindt dat dus niet nodig?

Vereeck: 'Jawel, daarom zijn wij voor een vlaktaks met een vrijgesteld gedeelte. Op een eerste schijf van je inkomsten betaal je geen belastingen, en op alles daarboven een vast tarief.

Hoe rijker je bent, hoe groter het deel van je inkomen dat naar de fiscus gaat. Maar qua herverdeling is dat voldoende. Je moet het niet nog eens via de uitgaven binnen doen. Dat maakt het veel te complex.

Trouwens, het huidige herverdelingssysteem heeft er niet toe geleid dat de armoede gedaald is in België. Het aantal mensen dat onder de armoedegrens leeft, is in België nog steeds twee maal zo groot als in Nederland.

Een ander voorbeeld: de overheid stopt miljarden in openbaar vervoer. Vooral het geld dat De Lijn opslorpt, is ons een doorn in het oog. Ik wil de belbussen - een soort oversized taxi's - die leeg rondrijden niet tellen. De mensen willen al die bussen niet. Ze moeten de kinderen naar school brengen, naar het werk rijden, nog snel naar de winkel, naar de sportclub... Dat lukt niet met collectief vervoer, wel met individueel vervoer.

LDD is daarom een partij van de auto, en van de fiets, en ook van de trein - in dienst van de auto dan. Maar niet van de trams en de bussen. Die lossen het fileprobleem niet op. Ze vergroten het, omdat ze in de stad de doorgang beletten met vrije rijstroken.'

Ligt uw autopartij dan niet wakker van de milieu- impact van wagens?

Vereeck: 'Toch wel. De overheid mag strengere eisen stellen aan de uitstoot van wagens. Ze zou ook kunnen inzetten op elektrische wagens. Het is ook niet omdat we een 'autopartij' zijn, dat we niet bezorgd zijn over de verkeersveiligheid. Die ligt me na aan het hart. De overheid zou bijvoorbeeld airbags aan de buitenkant van de auto's kunnen opleggen die de zwakke weggebruiker bij een ongeval moeten beschermen.'

En hoe rijm je verkeersveiligheid met jullie pleidooi tot sneller rijden?

Vereeck: 'We vinden inderdaad dat er op snelwegen een variabele snelheid moet kunnen. Dat kan 100 kilometer per uur zijn op drukke momenten, maar 140 per uur in het holst van de nacht. In de bebouwde kom en op gewestwegen zijn we dan weer voor een 'logische snelheid', geënt op het wegbeeld, de weginfrastructuur.'

De regering-Peeters heeft haar begroting rond. Doet ze te weinig om het tekort af te bouwen? Of doet ze net te veel en ondergraaft ze zo de Maddens-doctrine, die stelt dat je de federale regering niet te sterk mag helpen?

Vereeck: 'Wij vinden dat de regering volgend jaar al de begroting in evenwicht zou moeten brengen. Dan zou ze in 2011 al de druk kunnen opvoeren over een staatshervorming. En als er geen vraag komt, moet Vlaanderen het geld dat ze heeft dan zelf al assertief uitgeven aan eigen bevoegdheden. Nu, eerst zien of die Maddens-doctrine werkt.

Een van mijn voornemens de komende legislatuur is alvast om met de regelmaat van de klok bij de N-VA te polsen of de overkant al staat te smeken voor een nieuwe staatshervorming.'

 

© KATRIEN VERSTRAETE EN bART HAECK