Share/Save/BookmarkStuur naar een vriendAfdrukken

Opinies

"Hongarije, een wankele voorzitter voor Europa" (De Standaard, 6/01/2011, p20)

06/01/2011 08:35 - Opinie

De Hongaarse mediawet is maar een van de problemen die de nieuwe voorzitter van de EU op de Europese tafel legt, zegt DERK JAN EPPINK. Ook op andere terreinen mag het land veel kritiek verwachten.

Hongarije is zijn EU-voorzitterschap begonnen met een valse start. Om economische hervormingen door te voeren, schaft premier Victor Orban kernfuncties van de democratie af en schendt hij vitale Europese rechtsbeginselen. Hij pleegt een fiscale overval op spaarders, discrimineert buitenlandse investeerders en muilkorft de media. Als Orban op 18 januari in het Europees Parlement in Straatsburg verschijnt, komt er vuurwerk. Ook Europese Conservatieven zullen hem bekritiseren.

De Hongaarse regering trok de aandacht met een wet die een Mediatoezichtsraad, bevolkt met regeringsgezinde leden, de mogelijkheid geeft persorganen te sanctioneren die 'niet objectief' berichten. Televisie- of radiostations kunnen rekenen op een boete van 700.000 euro, een krant op 90.000, een weekblad 36.000 en een individu op 7.250 euro boete. Dat laatste is het doorsnee loon van anderhalf jaar. Hongarije kreeg kritiek alom. Die Welt sprak van een Führer-staat en The Economist van de putinization of Hungary.

Puinhoop
Hoe kan een EU-lidstaat zoiets verzinnen? Hongarije was het modelland voor de modernisering van Midden- en Oost-Europa. Na 1989 ging een derde van alle buitenlandse investeringen in het voormalige Oostblok naar Hongarije. Die kapitaalstroom leidde tot hogere lonen, inflatie en een groeiende overheidssector. Het begrotingstekort steeg naar 10 procent. Hongarije werd een bubble maar niemand deed iets om het overheidstekort te verminderen. In 2006 bekende de socialistische premier Ference Gyurcsany dat hij de Hongaren bedroog: 'Ik lieg 's morgens, 's middags en 's avonds.' Het was de financiële crisis eind 2008 die de bel deed barsten.

Premier Orban erfde een puinhoop en het roer moet om. Hongarije heeft een staatsschuld van 26,5 miljard dollar, voor de helft in Zwitserse franken, terwijl de eigen Forint is gekelderd. Europese socialisten die Orban bekritiseren hebben een probleem: hun Hongaarse geestverwanten waren de zelfbenoemde 'leugenaars'. Fidesz, de partij van Orban, haalde bij de parlementsverkiezingen een tweederde meerderheid: een ruim mandaat. Maar Orban gooit het kind met het badwater weg. Hij heeft al zes keer de grondwet veranderd. Het Grondwettelijk Hof is drastisch gekortwiekt. Vervolgens werd de Fiscale Raad, die toeziet op correcte belastingwetgeving, de facto afgeschaft, waarna de regering op vertrekpremies een tarief invoerde van 98 procent, met vijf jaar terugwerkende kracht. Particuliere pensioen- en spaarfondsen worden overgeheveld naar de staat. Wie niet meedoet, moet 70 procent belasting betalen. Banken, de telecomsector en energiebedrijven - grotendeels in handen van buitenlandse investeerders - krijgen een extra belasting opgelegd, met terugwerkende kracht van één jaar.

Kritische pers
Dit pakket zal de Hongaren bijten. Alles wordt duurder, terwijl buitenlandse investeerders zich gepakt voelen en dreigen met kapitaalvlucht. Om zich af te schermen van kritiek moet de Mediatoezichtsraad de pers intomen, zodat Orban een 'goednieuwsshow' kan opvoeren en 'buitenlandse elementen' de schuld kan geven.

Orban zegt: 'Vrijheid van meningsuiting is nergens perfect in Europa.' Dat is niet onwaar. De Italiaanse premier Berlusconi is regeringsleider en heeft als mediamagnaat eigen mediakanalen. Maar er blijven voldoende andere media over om hem op de korrel te nemen, wat ook grif gebeurt. De Franse president grijpt geregeld in bij de televisie of een krant. Franse staatszenders zijn gezagsgetrouw en kranten partijdig. Maar er blijft veel ruimte voor kritiek. België is evenmin perfect. Partijvoorzitters en premiers hebben snel de neiging de telefoon te pakken voor een scheldpartij of dreigementen. In deze gevallen blijven er voldoende kanalen voor kritiek op het regeringsbeleid.

De Mediatoezichtsraad heeft een structuurzwakte: 'objectiviteit' bestaat niet in de media. Journalistiek is geen wiskunde. Journalisten observeren, beoordelen, selecteren en informeren; niet zelden vanuit een eigen invalshoek. En omdat journalistiek niet 'objectief' is, komen diverse meningen bovendrijven die met elkaar botsen. In het publieke domein moeten zij concurreren, zodat de meest steekhoudende argumenten prevaleren. Media organiseren 'opinieconcurrentie'. Voor de politiek is dat van belang. Beleid dat niet is getoetst in een tegensprekelijk debat mislukt. De Hongaarse Mediatoezichtsraad zal Orban zijn goednieuwsshow geven.

Ongeloofwaardige EU
Ex-premier Wilfried Martens, voorzitter van de Europese christen-democraten waartoe Fidesz behoort, verdedigt de Hongaarse mediawet en hoopt dat de toepassing ervan meevalt. Martens spreekt als een burgemeester in oorlogstijd. De Mediatoezichtsraad is het zwaard van Damocles dat automatisch censuur of ten minste zelfcensuur bewerkstelligt.

In de huidige EU zijn christen-democraten de baas en niet zelden regeert hun arrogantie van de macht. Zij leveren de voorzitter van de Europese Raad (Herman Van Rompuy), de voorzitter van de Europese Commissie (José Manuel Barroso) en de voorzitter van het Europees Parlement (Jerzy Buzek). De mediawet werkt averechts voor Hongarije, maar is tevens een aperte schande voor een EU, die China, Rusland, Birma, Noord-Korea, Cuba, Venezuela en Iran de les leest inzake persvrijheid. Europese christen-democraten maken met Orban de EU ongeloofwaardig. Hij is hun probleem.

DERK JAN EPPINK
Wie? Europees Parlementslid (LDD), behoort tot de fractie van de Europese Conservatieven en Hervormers.

Wat? De Europese christen-democraten hebben met Hongarije een economisch en democratisch issue in hun rangen.

Waarom? De aanpak van buitenlandse investeerders, eigen spaarders en de media is niet die van een modelstaat.

De Standaard
(avl)
© 2011 Corelio

Reacties op ""Hongarije, een wankele voorzitter voor Europa" (De Standaard, 6/01/2011, p20)"

Nog geen reacties.

Geef ook uw mening!

Naam:*
E-mail (wordt niet getoond):*
Uw reactie:*