Share/Save/BookmarkStuur naar een vriendAfdrukken

Opinies

Guy Verhofstadt, losgezongen van liberalisme (De Morgen, 10 mei 2012)

10/05/2012 08:50 - Opinie

Met Verhofstadt aan het roer van de Europese liberalen heeft het liberalisme eigenlijk geen vijand meer nodig.

François Hollande kreeg na zijn verkiezing de meest hartelijke felicitaties van Guy Verhofstadt, founding father van de VLD en voorzitter van de Europese liberalen in het Europees Parlement. Dat Martin Schulz, voorzitter van het Europees Parlement, Hollande van harte feliciteert is logisch. Schulz is socialist. Maar de liberaal Verhofstadt? Hollande wil een supertaks van 75 procent voor hogere inkomens, verlaging van de pensioengerechtigde leeftijd en meer ambtenaren in dienst nemen. Alles wat de Open Vld in België bestrijdt, steunt Verhofstadt in het Frankrijk van Hollande. Is Verhofstadt eigenlijk nog liberaal? De Franstalige liberalen hebben zich mateloos geërgerd aan het enthousiasme van Verhofstadt voor Hollande. Minister van Buitenlandse Zaken, Didier Reynders, suggereerde dat Verhofstadt met de vleierij solliciteert naar een topbaan in Europa. En Louis Michel, lid van de fractie in het Europees Parlement die door Verhofstadt wordt geleid, hekelt het geflirt met "linkse radicale partijen". Hij doelt dan waarschijnlijk op de Parti de Gauche van Jean-Luc Mélenchon, een onmisbare steunpilaar voor de verkiezing van Hollande en bewonderaar van Fidel Castro. De motieven die Reynders suggereert kunnen meespelen want Verhofstadt heeft zijn mislukte kandidatuur voor het voorzitterschap van de Europese Commissie in 2004 nooit verwerkt. Maar de kans dat Verhofstadt nu nog een topbaan krijgt, is niet zo groot. Vooral Groot-Brittannië en Duitsland zullen zich tegen hem keren, en veel andere landen ook. Hij heeft zo ongeveer alle rechtse leiders in Europa geschoffeerd, inclusief de Duitse bondskanselier Merkel. Hij vindt dat Merkel zich moet uitspreken voor eurobonds omdat een adviesraad met enkele Duitse economen dat hebben gesuggereerd. "Merkel, voer het advies van uw adviseurs uit", roept Verhofstadt geregeld. Maar Merkel is kanselier (en verantwoordelijk, niet de adviesraad. Nee, juist omdat hij weinig kans maakt op een prominente job werpt hij zich op als geweten van Europa, een goeroe-achtige pleitbezorger van de 'Verenigde Staten van Europa'. Zijn cheerleaders zitten vooral aan de linkerzijde van het halfrond in het Europees Parlement. Als Verhofstadt heeft gesproken krijgt hij meer applaus van de groenen en socialisten dan van zijn eigen fractie van Europese liberalen. Zo pleit hij geregeld voor de invoering van eurobonds waarbij obligaties worden uitgegeven die vooral de mediterrane landen ten goede komen en waarvoor de AAA-landen, waaronder Duitsland, garant moeten staan. De eurobonds zijn een instrument voor een transfer economie en weinig liberaal. De Duitse liberalen van de FDP zijn ertegen. Als Verhofstadt eurobonds bepleit, blijven zij wijselijk weg. Verhofstadt is ook een van de weinige liberalen die pleit voor een Europese belasting, een financiële transactietaks en een hogere Europese begroting. De Nederlandse liberalen van de VVD zijn daartegen. Ook de Duitse liberalen zijn tegen een Europese belasting. Een fractievergadering van de Europese liberalen duurt dan ook meestal vele uren. Veel van zijn critici haken af en zoeken, door honger gedreven, een restaurant op. Ze zeggen: 'Laat hem maar zijn gang gaan, die eurobonds komen er toch niet'. En juist dan drijft hij zijn zin door.

Komisch duo

Verhofstadt haalt ook veel uit naar nationale regeringen, bij voorkeur naar de Britse waarin echter ook de Liberal Democrats zitting hebben. Hij haalde uit naar de Nederlandse regering, geleid door de liberaal Mark Rutte. De Duitse regering krijgt ervan langs, met daarin de liberale FDP. Met Verhofstadt aan het roer van de Europese liberalen heeft het liberalisme eigenlijk geen vijand meer nodig. Verhofstadt schuurt aan tegen linkse partijen, vooral de groenen die in het Europees Parlement worden geleid door Daniel Cohn-Bendit. Ze zitten dicht bij elkaar, smoezen graag, wisselen grappen uit en halen uit naar dezelfde tegenstanders. Er ontstaat een soort symbiose tussen de twee, zowel in doeleinden als retoriek. Ze zouden een (komisch) duo kunnen vormen. Verhofstadt heeft zich losgezongen van het liberalisme en zich vereenzelvigd met La Gauche. Met Cohn-Bendit deelt hij de allure van een politieke bohemien: beetje artistiek, gemaakt bevlogen, quasi-intellectueel en een zichtbare vijandschap naar hen die het niet met hem eens zijn. Verhofstadt zoekt bij La Gauche erkenning als onbetwistbare Eurogoeroe, van ongeacht wat. In The International Herald Tribune (9 mei) waarschuwde hij Moskou voor de laatste keer: "De lente zal naar Rusland komen". Maar de lente is dichterbij Verhofstadt dan hij zelf beseft. Een 'Europese Lente' die wel eens anders zou kunnen uitpakken dan hij en Hollande denken.

© 2012 De Persgroep Publishing