Share/Save/BookmarkStuur naar een vriendAfdrukken

Verschenen

EU kan geen sinterklaas meer spelen (De Tijd, 01/07/2011, pagina 12)

02/07/2011 10:39 - Verschenen

"Ik ben tevreden over de EU-begroting, die in omvang nauwelijks wijzigt. Er is ook weinig reden voor hogere uitgaven, want de EU slaagde er nooit in die 1 procent van het bbp helemaal uit te geven. Dan is uitgaven herschikken beter", aldus Derk Jan Eppink.

'Europa' is voor de doorsneeburger dan eindelijk binnenlandse politiek geworden, maar anders dan gehoopt.

Politiek draait om geld en de Europese Unie is, in budgettair opzicht, een subsidiemolen. Onlangs merkte ik dat zelf. In de begrotingscommissie stelde rap- porteur Barbara Matera (Italië, Europese Volkspartij) voor om uit het Europees Globaliseringsfonds 9,5 miljoen te besteden aan herscholing van voormalige Opel-werknemers in Antwerpen. Ik stelde voor eerst te onderzoeken of dat nodig was. Opel-werknemers in vaste dienst kregen van GM een vertrekpremie van 153.000 euro. Bovendien is de werkloosheid in Vlaanderen laag: er zijn tienduizenden vacatures. Berlusconi-babe Matera werd razend. Ze hield een gepassioneerde tirade en schold me uit voor Europascepticus. Het geld moest de deur uit.

In het Europees Parlement heerst de geest van sinterklaas. Het goede van de meerjarenbegroting (2014-2020) die Commissievoorzitter José Manuel Barosso lanceerde, is dat hij beseft dat die geest is achterhaald. Europees geld is uiteindelijk belastinggeld, opgebracht door mensen die dagelijks hard moeten werken. Aan de uitgavenkant van de meerjarenbegroting zit een 'gevoel voor proportie'. De EU kan niet steeds meer uitgeven, terwijl de burgers de buikriem moeten aanhalen.

Daarom ben ik redelijk tevreden over de omvang van de meerjarenbegroting, die voor zeven jaar net iets meer bedraagt dan 1.000 miljard euro. Dat is 1,05 procent van het bruto binnenlands product (bbp) van de EU-27, met weliswaar een addertje onder het gras. De Commissie brengt sommige uitgavenposten buiten de begroting, zoals het Hulpfonds voor Natuurrampen (2,4 miljard euro), het Europees Globaliseringsfonds (3 miljard) en ITER, het kernfusieproject (2,7 miljard). Telt men die bij de begroting op, dan komt men aan 1,11 procent van het Europees bbp.

VERHOGING

Het Europees Parlement gaat verder en eist een verhoging van de begroting met 5 procent. Nettobetalers als Duitsland, Groot-Brittannië, Zweden, Nederland, Finland en Oostenrijk zullen dat niet aanvaarden. Ik verwacht daarom dat de EU-meerjarenbegroting na veel geruzie zal uitkomen op de huidige 1 procent van het bbp.

Er is ook niet echt een reden om de uitgaven van de EU drastisch te verhogen, omdat de EU zelfs nooit in staat is geweest om de beschikbare 1 procent uit te geven. De Europese begroting is een subsidiemachine, aangestuurd door een centrale bureaucratie. Het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid is een voorbeeld, net als de Structuur- en Cohesiefondsen. Maar vooral bij die laatste stuit de EU-bureaucratie op haar grenzen. Er zijn niet altijd goede projecten, of er zijn problemen met de cofinanciering van armere lidstaten. Vaak stelt ook Brussel te veel beleidsprioriteiten, want alles moet 'smart, sustainable and inclusive' zijn. Die papiermolen draait vast. Over de begroting 2010 stelde de Commissie onlangs in haar jaarverslag dat vele miljarden niet konden worden uitgegeven. Het Europees Sociaal Fonds (ESF) kon slechts 88 procent van de voorziene betalingen uitvoeren. Bij het Europees Globaliseringsfonds was dat 84 procent en bij het Fonds voor Energieprojecten 72 procent. Er is dus een enorme bestedingsdruk, want geld dat niet wordt besteed, moet terug naar de lidstaten.

HERSCHIKKING

In plaats van te hameren op een verhoging van de Europese begroting, zou de Commissie moeten hameren op een herschikking. Ik zie een aanzet in het voorstel om onderzoek en innovatie te verwerken in de structuurfondsen. Hoe ziet Barosso dat?

Ik vind dat structuurfondsen het best worden beperkt tot de armste landen. Hun absorptiecapaciteit is nu eenmaal beperkt. Die structuurfondsen houden dan 30 procent over, die men moet aanwenden voor de versterking van onderzoek en innovatie in de groeiregio's. Wie een satellietfoto bekijkt van Europa in de nacht, ziet verlichte vlekken: de Vlaamse Ruit, Randstad Holland, Noord-Italië, Barcelona, Zuid-Duitsland, Londen, Parijs. Dat zijn de groeipolen die Europa competitief houden en verbinden met andere centra van de globale economie, van New York tot Sjanghai en Singapore.

De EU moet zich meer laten leiden door Excellence en minder door een pan-Europese gelijkheidsgedachte. De groeiregio's moeten Europa redden.

Het zwakste deel van de meerjarenbegroting is de inkomstenzijde. Hoe financiert de EU haar begroting? Nu wordt ongeveer 75 procent betaald via de nationale afdracht van lidstaten en 25 procent als 'eigen middelen' van de EU, waaronder douanerechten en een deel van de btw.

De Commissie wil het deel 'eigen middelen' vergroten via Europese belastingen. Ze denkt aan meer btw-afdracht, een financiële transactietaks en milieuheffingen (een taks op vliegtuigtickets en CO2-emissies). Een Europese begroting volledig gefinancierd door Europese belastingen is de natte droom van Europese federalisten als Guy Verhofstadt en Jean-Luc Dehaene.

NACHTMERRIE

Mijn voorspelling is dat die natte droom uitmondt in een nachtmerrie van de federalisten. Wegens de vereiste unanimiteit is dit een non-starter. Groot-Brittannië, met Londen als globaal financieel centrum, zal nooit een transactietaks aanvaarden. Zweden voerde die na een bankencrisis ooit in, en de financiële sector verdween in 24 uur. In Nederland, Duitsland, Finland, Oostenrijk is het woord 'Europese belasting' electoraal explosief. De belofte dat in ruil de nationale belastingen worden verlaagd, klinkt in deze tijden van schuldenlast zeer ongeloofwaardig. De Europeanen, van Griekenland tot Finland, zijn boos om tal van redenen. 'Europa' is voor de doorsneeburger eindelijk binnenlandse politiek geworden, maar anders dan de Europese elite had gehoopt. Wat federalisten zien als de kroon op hun werk, is in werkelijkheid een bom onder het Europese bouwwerk. José Manuel Barosso, don't do it!

 

De Tijd

F. Van Hamme

© 2011 Mediafin

Reacties op "EU kan geen sinterklaas meer spelen (De Tijd, 01/07/2011, pagina 12)"

Nog geen reacties.

Geef ook uw mening!

Naam:*
E-mail (wordt niet getoond):*
Uw reactie:*