Share/Save/BookmarkStuur naar een vriendAfdrukken

Opinies

De toekomstige puinhoop van de doorschuifregeringen

16/04/2015 09:16 - Opinie

Waar de Paarse regeringen uitblonken in het nemen van éénmalige maatregelen om de begroting te doen kloppen, en zo de rijkdom van ons land uitverkochten, hebben de huidige Vlaamse en federale regering een nog geniepiger truuk gevonden: zonder gêne schuiven ze nu systematisch hun facturen door naar de lokale besturen die onder hen staan, naar de steden en gemeenten. De puinhopen van paars zijn nog niet opgeruimd, en daar komt al een nieuwe puinhoop van jewelste op ons af. Het zijn alweer geen financiële geniën die achter de schermen van de Vlaamse en federale doorschuifregeringen aan het werk zijn. De maatregelen die ze dag na dag verzinnen zijn even kortzichtig en pervers als die van paars. En net als toen willen ze hun oplapwerk verkopen als structurele maatregelen voor het land en hebben ze het zonder blozen 'besparingen'. Na de spilzieke regeringen van paars is er dit jaar een nieuwe politieke soort geboren, die van de "doorschuifregering". 

Een voorzitter van een meerderheidspartij omschreef het onlangs nog naar aanleiding van de recente begrotingscontroles: "het overheidsapparaat moet gezond worden gemaakt, de uitgaven moeten hiervoor 'naar beneden' en de overheid moet beter werken. Geen crashdieet, maar een duurzaam dieet." Daarbij mogen de woorden 'naar beneden' letterlijk worden genomen, want vrij vertaald betekent dit: "we hongeren nu vooral de gemeenten uit en zetten ze vanuit Brussel verplicht op dieet; zolang we in Brussel maar geen honger lijden en genoeg eten op tafel kunnen zetten zodat de boel blijft draaien."

Het belangrijkste, en feitelijk het enige dat de gemeenten tot vandaag hebben ondervonden van de 'visie' van de hogere overheden, is dat ze alle mogelijke facturen doorschuiven naar beneden, in het bijzonder naar de lokale overheden. Terwijl de straffe staatsmannen en dito -vrouwen van de meerderheid hun 'feel good' boodschap van zogenaamde belastingverminderingen de wereld insturen worden de steden en gemeenten door de wilde  doorschuifmaatregelen verplicht om als ultiem redmiddel de gemeentelijke belasting te verhogen.

Aan iedereen die werkt wordt beloofd dat ze op zijn/haar loonbriefje meer geld zullen zien staan. Maar de regeringen zeggen er niet bij dat hun bankrekeningen intussen naarstig worden gepluimd, en dat er tegen het einde van het jaar misschien wat meer centiemen op het loonbriefje, maar ongetwijfeld veel minder euro's op hun rekening zullen staan. Voor elke eurocent die Brussel de mensen bij wil geven leveren diezelfde mensen binnenkort dubbel zoveel in, door de stijgende gezinsfactuur voor energie, water en afval. En op het einde van het jaar zal die inzet nog eens worden verdubbeld in de talloze gemeenten die gedwongen worden om de gemeentebelastingen fiks te verhogen.

Een ander voorbeeld is de recente draak van wat men in Brussel een grondige brandweerhervorming durft noemen. Geen enkele gemeente vroeg er om, maar ze kost de meeste gemeenten wel gemiddeld 30 tot 50% meer. En wordt de burger hierdoor beter gediend? Helaas is het antwoord andermaal neen, want alles blijft bij het oude. De brandweerzones zijn wat groter geworden, maar zonder dat het aanbod is uitgebreid, in tegenstelling tot de factuur die wel degelijk fors is 'uitgebreid'. Wellicht een nieuwe visie op een beter overheidsapparaat... 

Vlaanderen blijft niet achter.

De Vlaamse regering bespaart op haar beurt op de werkingsmiddelen voor jeugd, sport en cultuur. Van de ene dag op de andere krijgen de gemeenten hiervoor minder geld. Resultaat: heel wat subsidies voor verenigingen vielen weg en de gemeenten mochten alweer een gat in de eigen begroting dichten. Zelfs bibliotheken hoeven de gemeenten niet meer verplicht te hebben. Meer gemeentelijke autonomie, klinkt dat dan mooi, in de praktijk gewoon een handige truc om opnieuw 'per direct' minder geld aan de gemeenten te geven. Zelfs het gesco-statuut van gemeentelijke personeelsleden wordt opgedoekt, maar de gepeperde factuur wordt andermaal doorgeschoven. Alle personeel dat de gemeenten de voorbije jaren verplicht werden aan te werven, weliswaar met een vette pot subsidies van de hogere overheden is nu onder het mom van meer gemeentelijke autonomie geen verplichting meer. Gemeenten, zie maar of je ze nog kan betalen en anders schop je ze maar buiten, lijkt de boodschap. Terwijl in Brussel de politieke mantra van 'banencreatie' even luid blijft klinken.

Door al dit geschuif zijn de inkomsten van de gemeenten in 2015 met maar liefst 10% gedaald t.o.v. 2014. Laat het nu net de hogere overheden zijn die in 2014 de Beheers- en Beleidscyclus (BBC) invoerden om de gemeentebesturen terecht te dwingen meerjarenbegrotingen te maken. Goed idee, want ettelijke gemeenten hadden geen of amper een meerjarenvisie en stortten zich soms letterlijk in de financiële afgrond. Alleen zorgt diezelfde hogere overheid er nog geen jaar later voor dat geen enkele meerjarenbegroting uit het begin van de legislatuur in 2014 nog bruikbaar, laat staan haalbaar is. Bye bye langetermijnvisie in vele gemeenten dus. Veel gemeenten dienden bij de eerste opmaak van de BBC al fors te besparen om hun begrotingen tegen het einde van de legislatuur in evenwicht te krijgen. Sommige gezonde gemeenten, waaronder ook de mijne, legden financiële buffers aan voor moeilijke tijden. Resultaat: de gezonde gemeenten hebben vandaag al hun buffers nodig om de rekeningen te doen kloppen en wie geen buffers heeft is gedwongen de gemeentebelastingen te verhogen.

Talloze burgemeesters en financiënschepenen van de huidige regeringspartijen staan ook te vloeken bij dat doorschuifgedoe in Brussel. Maar door de strenge partijtucht moeten ze braaf hun mond houden. In het grote belang van de partij trouwens, want in ruil krijgen zij voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2018 Vlaamse en federale belastingverlagingen om mee uit te pakken in de campagne. Verlagingen die dan nog eens dienen bij de nationale verkiezingen in 2019 om de trouwe lokale partijsoldaten te paaien.

En de burger? Die krijgt in 2018 een zeer sterke marketing-technische belastingverlaging, terwijl hij de facto het drievoud heeft mogen ophoesten via de stijgende gezinsfacturen, lokale taksen en belastingen. Maar de Vlaamse en federale regeringen zullen hun woord houden en hun beloftes waarmaken en de lokale bestuurders van deze partijen zitten er bij en kijken er naar. Nu de parlementen al jaren monddood zijn, worden ook de lokale besturen monddood gemaakt, en de meest directe democratie definitief ten grave gedragen. In naam van de particratie! Zelfs de Vlaamse Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) die er anders als de kippen bij is om ronkende verklaringen af te leggen over alles en nog wat,  zwijgt als vermoord over het mechanisme achter de doorschuifregeringen. Befehl ist Befehl! Geldt ook voor deze supergepolitiseerde kliek. Daarom is het een zegen dat ik als onafhankelijke burgemeester, zonder enige partijtucht boven mijn hoofd, vrij en als democraat kan spreken. Zolang het nog kan.

Want in de volgende legislatuur belandt de fusies van gemeenten weer op de politieke agenda in Brussel, want men zal dan vaststellen dat kleinere gemeenten niet meer leefbaar zijn. Hoe het komt dat ze onleefbaar geworden zijn, is men dan al lang vergeten. Ook dit zal men dan verkopen verkoopt als een slanker en een beter overheidsapparaat. En dat mag toch wel wat kosten zeker?!

 

De auteur van dit opiniestuk Peter Reekmans is Burgemeester van de gemeente Glabbeek (Dorpspartij) en gewezen LDD-Parlementslid en Fractievoorzitter in het Vlaams Parlement