Share/Save/BookmarkStuur naar een vriendAfdrukken

In het parlement

“De haan kraait voor de derde keer”

27/03/2009 16:26 - In het parlement - Federaal - Begroting

LDD-kamerlid Rob Van de Velde nam Premier Van Rompuy zwaar onder vuur in de kamer in verband met het rapport van de Hoge Raad van Financiën over de budgettaire toestand van
het land

"Mijnheer de premier, wanneer zult u eindelijk in gang schieten? Wanneer zult u eindelijk de Vlamingen voor een stuk ontlasten van het juk van de overdreven federale lasten?"

Rob Van de Velde:

"Mijnheer de voorzitter, mijnheer de premier, het gaat in dit land van kwaad naar erger. De cijfers van de Hoge Raad van Financiën verbazen mij niet. Als men kijkt naar de voorbije tien jaar, dan stelt men vast dat er op het gebied van structurele hervormingen bijna niets gebeurd is.

De institutionele hervormingen zijn niet doorgevoerd. De kosten van de administratie zijn niet teruggedrongen. De ongebreidelde groei van de ambtenarij is niet aangepakt. Wij hebben acht jaar paarse spielerei gekregen met het Zilverfonds dat onze sociale zekerheid zeker niet zal redden. Wij hebben wat gezwets gehoord over het verlagen van de lasten op arbeid, maar tegelijkertijd hebben wij 20% loonhandicap ten opzichte van Duitsland opgebouwd.

Daarna hebben wij twee jaar stilstand gehad onder uw regering. U noemt dat een regering. Ik noem dat een zootje ongeregeld dat vooral de stilstand heeft gepredikt. Die stilstand breekt ons nu vandaag zuur op, zodanig zuur dat zowel onze sociale als onze economische samenleving op barsten staat.

Wat doet u? U zegt dat u zult wachten tot oktober om met maatregelen te komen. Wachten tot oktober is onverantwoord. U moet maar eens naar buiten kijken. De economie staat in brand. Onze banken staan onder druk. Op dit moment is er daadkracht nodig om vertrouwen te scheppen. Vertrouwen was trouwens de basis van uw regeringsboodschap. Tegelijkertijd bent u met uw vrienden in de regering aan het debatteren over een relanceplan bis, met nog wat meer electorale cadeautjes, die ons budgettair tekort nog wat meer de dieperik in zullen duwen, terwijl er op dit moment grondig moet worden ingegrepen op structureel vlak.

Mijnheer de premier, wanneer zult u eindelijk in gang schieten? Wanneer zult u eindelijk de Vlamingen voor een stuk ontlasten van het juk van de overdreven federale lasten?"

Herman Van Rompuy:

"Mijnheer de voorzitter, geachte collega's, de regeringsverklaring van 31 december 2008, niet 2007 of 2006, amper drie maanden geleden, stelt dat we in het raam van een langere termijnoptiek de volgende weken en maanden een plan moeten opmaken om het structureel begrotingstekort weg te werken. Bij mijn weten is het trouwens de eerste keer dat men over een structureel tekort in een regeringsverklaring of een regeerakkoord spreekt.

Het verslag van de Hoge Raad van Financiën versterkt mij in al de analyses die ik tot nu toe zelf heb gemaakt. De Hoge Raad wijst in de eerste plaats een schoktherapie in 2009 af. Al degenen die dat hier hebben gevraagd, nodig ik uit om dat te herlezen. De Hoge Raad zegt dat: "een schoktherapie niet aanbevelenswaardig is vanuit een zuiver conjunctureel perspectief, maar loopt eveneens sterk het risico te leiden tot een brutale  en kwalitatief suboptimale sanering".

De Hoge Raad van Financiën zegt verder: "vanaf de herfst 2009, bij de opstelling van de begroting 2010, de uitwerking van een meerjarenprogramma voor te bereiden voor een geleidelijke terugkeer naar het begrotingsevenwicht". Ik heb nooit iets anders gezegd.

"De Hoge Raad is geen voorstander van nieuwe herstelmaatregelen die de schuldenlast zouden verzwaren". Ik vestig ook de aandacht op een andere belangrijke passage in het advies van de Hoge Raad:

"De omvang van de vereiste budgettaire sanering houdt onvermijdelijk een evenwichtige en samenhangende verdeling in, zowel bij de ontvangsten als bij de uitgaven over het geheel van de overheidsniveaus". Met andere woorden, mijnheer Daems, over de Gewesten en Gemeenschappen heen. "Dit houdt dus de tevens de definitie en de uitwerking van institutionele en of budgettaire akkoorden in die het evenwicht en de samenhang duurzaam moeten kunnen verzekeren", een citaat van de Hoge Raad voor Financiën.

Collega's, de economische groei in België is niet verschillend van het gemiddelde in de eurozone en in de ons omringende landen, noch voor 2008, noch voor 2009.
De kritiek op het beleid is trouwens erg dubbelzinnig. Enerzijds, ik heb dat hier niet veel gehoord, maar ik heb dat wel gelezen, en niet van de minsten, zouden er onvoldoende relancemaatregelen worden genomen. Anderzijds wordt er gezegd dat het tekort veel te sterk oploopt. Het is ofwel het een ofwel het ander. Indien men spreekt van onvoldoende relancemaatregelen, ter herinnering, de relance-inspanningen die zowel de automatische stabilisatoren ­ een woord dat in de mode is geraakt en dat eigenlijk niets anders is dan de weerslag op ontvangsten en uitgaven, in dit geval van de economische recessie ­ als de bijkomende relancemaatregelen die de regeringen zelf nemen, bedragen volgens het Planbureau in België 4,3% van het bruto binnenlands product tegenover een gemiddelde van 3,3% van het bruto binnenlands product in de Europese Unie.

Op de laatste Europese Raad, vorige week, werd er unaniem gezegd dat de 3,3% die voor de  eurozone geldt voor het bestrijden van de crisis in de huidige omstandigheden voldoende is. Dat zeg niet ik, maar 27 landen zeggen dat.

Ik herhaal, anderzijds zou men te weinig saneren. Daar staat tegenover dat de verslechtering van het begrotingssaldo in België kleiner is dan in sommige landen. In België is de verslechtering tussen 2008 en 2010, ramingen van de Hoge Raad van Financiën, geraamd op 3,3%. In Nederland is het 6,6%.

Het is ook opvallend dat de Europese Commissie in het kader van haar buitensporige
tekortprocedure aan landen zoals Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Ierland, die laatste kijken tegen tekorten aan van 10%, voldoende tijd laat, met name ten vroegste 2012 à 2013, om opnieuw de 3%-norm te bereiken.

Ik herhaal het, het is het een of het ander. Ofwel laten wij de economie opnieuw rechtveren door relance-inspanningen. Ofwel saneren wij.

Trouwens, dit moet mij even van het hart, ik heb gehoord dat een voorganger, een ex-minister van Begroting, voor wie ik trouwens respect en sympathie heb, zei dat er in 2007 geen structureel tekort was. Alstublieft! Het structureel tekort in 2007, volgens de Hoge Raad van Financiën, was 6 miljard euro, 1,7% van het bruto binnenlands product! Ik zou dat nooit als argument hebben aangevoerd, ware het niet dat men zegt dat er een structureel evenwicht was in 2007.

Voor de geïnteresseerden heb ik nog een aantal andere interessante passages van lectuur, maar dat zal ik in uw oor fluisteren na onze vergadering. Laat er mij het volgende aan toevoegen.

De budgettaire problemen zijn verbonden met de internationale, financiële en economische crisis. Doe dus nu niet alsof alleen België problemen heeft. De problemen van België houden verband met voornoemde crisis. Alle landen, zowel grote als kleine landen en zowel federale als niet-federale landen, vechten tegen dezelfde problemen. Natuurlijk ben ik voorstander van een staatshervorming. De sanering van de openbare financiën is helaas veel omvattender dan alleen maar de problematiek van de staatshervorming. De problemen in alle landen bewijzen voornoemde stelling.

In elk geval is er, zoals ik daarnet al zei, een akkoord nodig tussen de federale overheid en de Gewesten en Gemeenschappen, zoals ook in het verleden het geval is geweest. Er moet natuurlijk in het verlengde van het stabiliteitsprogramma een akkoord tussen de instellingen komen.

Mijnheer Daems, een verhoging van de activiteitsgraad is natuurlijk heel sterk aangewezen. Voornoemde verhoging is echter niet enkel een zaak van lastenverlaging, aangezien er in het meest recente interprofessioneel akkoord belangrijke inspanningen op het vlak van lastenverlagingen zijn geleverd.

Mijnheer de voorzitter, ik rond af. Voor het overige kan ik u verzekeren dat ik het

regeerakkoord zal uitvoeren, teneinde de toekomst, waarvan ik echt overtuigd ben, van ons sociaaleconomisch stelsel en dus van onze welvaart veilig te stellen. Ik ben er echter evenzeer  van overtuigd dat zij die ons nu tot het nemen van krachtige maatregelen aansporen, de eersten zullen zijn om ons te bekritiseren, wanneer de bedoelde maatregelen tot stand zullen komen."

Rob Van de Velde:

"Mijnheer de eerste minister, wat moet ik zeggen?Ik heb geleerd dat u een kei bent in selectief lezen. Met dank aan Wivina Demeester voor die laatste regel over de structurele maatregelen die best vanaf september in werking treden.

Ten eerste, een relanceplan moet geen of-ofverhaal zijn. Ik kan u in dat verband interessante lectuur aanbieden. Het rapport van het IMF over ons relanceplan stipuleert heel duidelijk dat er op budgettair niveau in verhouding dezelfde inspanning moet gebeuren dan die op relanceniveau.

De vergelijkingen die u maakt met het buitenland, mijnheer de eerste minister, is een vergelijking van appelen met peren. Het is goed om een soort van benchmark te hebben, maar het werkt niet om met dat verhaal de van onzekerheid doordrongen bedrijven en gezinnen te sussen door te zeggen dat het in het buitenland erger is.

Het is de derde keer in deze legislatuur dat er met een toekomstige begroting wordt gewerkt. Men zal het probleem later oplossen. Welnu, ik geloof u niet meer. De haan kraait voor de derde keer, ditmaal van miserie. Ik hoop dat u beseft dat er nood is aan daadkracht en verandering. Niet morgen, maar nu."