Share/Save/BookmarkStuur naar een vriendAfdrukken

Opinies

De afschaffing van tussenbesturen is enige medicijn tegen particratie

26/11/2009 13:57 - Opinie - Vlaams - Overheid

Peter Reekmans pleit in een opiniestuk voor het afschaffen van de tussenbesturen.

"Tussenbesturen zijn een verdoken vorm van partijfinanciering voor de drie traditionele partij, ook al vertegenwoordigen de drie al lang niet meer de Vlaamse samenleving.

Maar geen enkel van de  drie partijvoorzitters kan zijn of haar zaakjes blijven runnen zonder de pasmunt van de duizenden mandaten en voordelen, cadeautjes en feestjes die verbonden zijn met de tussenbesturen."

(...)

De laatste maanden is er een stroom van 'sterke verhalen' losgekomen over agentschappen,  intercommunales, sociale kredietmaatschappijen en andere schimmige tussenbesturen, waar aanwijzingen van corruptie tot bewijzen van pure fraude soms de media halen.

Dat volgt niet uit een verhoogde controle of doelgerichte actie van de overheid, want dat zou betekenen dat een gepolitiseerde overheid haar eigen tentakels gaat controleren.

Misschien zijn het plaatselijke baronnen die  hun eigen  bakens van 'eerlijk bestuur' nog wat hebben verplaatst, en dat er op die manier enkelingen tegen de lamp zijn gelopen? Maar ook zij nemen geen risico, want steevast blijft het bij enkele lijnen in een krant, en gaan de betrokkenen over tot de orde van de dag.

Sommigen zijn zelfs verontwaardigd, of zijn verwonderd: "als dat ook niet mag, dat was toch altijd zo?"

Inspecties bij intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, zeg maar intercommunales, leveren daarom alleen dossiers op die stof vergaren in één of andere ministeriële schuif. De audit bij de erkende kredietmaatschappijen is er goed voorbeeld van.

Een herkenbaar verhaal

De EKM's verstrekken sociale woonkredieten aan wie een bescheiden woning koopt. Blijkt dat 30 van de 39 gecontroleerde EKM's helemaal niet volgens het boekje functioneerden. 1 op de 6 leningen wordt onterecht toegekend, een ex-directielid blijft royaal in een bedrijfsvilla wonen, strijkt verder premies op, terwijl hij eigenlijk zijn werkgever overduidelijk benadeeld.

Het Vlaamse parlement mag de audit van de minister zelfs niet inkijken, en krijgt daarin de steun van parlementsvoorzitter Peumans, die zich snel van stroper tot dubieuze boswachter ontpopt.

Een herkenbaar verhaal: de veelbesproken inspecties bij sociale huisvestingsmaatschappijen in Vlaanderen van enkele jaren geleden ondergingen hetzelfde lot. De opstellers van de audits worden geëlimineerd, en de wantoestanden woekeren gewoon verder.

Ook de intercommunales die ooit zijn opgestart om efficiënter en goedkoper dingen gedaan te krijgen, werden zelfbedieningsmachines voor lokale politici. Zo kent Vlaanderen een ruime schare van onaanraakbare schepenen en onbeduidende gemeenteraadsleden die zichzelf rijkelijk laven aan intercommunale bronnen.

Totaal onttrokken aan elk kritisch oog. Als een regeringscommissaris al een zeldzame keer aan de noodrem trekt, negeert de regering dit signaal totaal, zoals pas nog bleek voor uitgekeerde bonussen aan 3 managers van BAM.

Verdoken partijfinanciering

Tussenbesturen doen hun zin en zijn quasi oncontroleerbaar. Ze worden gerund door raden van bestuur en directiecomités waarvan de zitjes keurig verdeeld zijn onder de 3 traditionele politieke partijen. Voor CD&V, sp.a en OpenVLD dienen die postjes als troostprijs of als afkoopsom, als zwijggeld of als premie voor bewezen diensten.

Op die manier zijn de tussenbesturen een verdoken vorm van partijfinanciering, alleen voor de grote jongens natuurlijk. Al vertegenwoordigen de 3 partijen al lang niet meer de Vlaamse samenleving, in de luxueuze vergaderlokalen van de tussenbesturen staat de klok stil en kleurt Vlaanderen nog altijd oranje, rood of blauw. Handig ook om alle informatie keurig binnenskamers te houden, want 'we gaan elkaar toch niet pijn doen?'.

Daarom is het aan de oppositie om de strijd tegen deze ondemocratische en spilzuchtige tussenbesturen te voeren. Het is de sleutel voor echte politieke herverkaveling en voor eerlijker bestuur, want wie de almacht van de traditionele partijnetwerken wil breken moet de machtsstructuren van de intercommunales en aanverwante instituten aanpakken.

De particratie die Vlaanderen al tientallen jaren in een wurggreep houdt, zal de naschokken van die klap niet overleven.

Zonder de pasmunt van de duizenden mandaten en voordelen, cadeautjes en feestjes kan geen enkele partijvoorzitter zijn of haar zaakje blijven runnen zoals hij nu het partij-KMO'tje laat draaien. Maar op die manier raakt Vlaanderen nooit verlost van de cynische machtspolitiek van vandaag en gisteren.

Minder bestuur

De oppositie in het Vlaamse Parlement trekt aan één zeel, maar vraag is of N-VA als enige kleine partij in de regering wordt fijngemalen door haar 'driekleurige' partners. Daarom zijn alle ogen op de bevoegde minister Bourgeois (N-VA) gericht.

Want Vlaanderen is best leefbaar zonder al die tussenbesturen. Via schaalvergroting kunnen zowel de  energie als de milieu-intercommunales grondig worden gesaneerd en herleid tot telkens één performant en perfect controleerbaar Vlaams bedrijf. Met uniforme tarifering en identieke service voor elke Vlaming.

Kredietmaatschappijen en crematoria kunnen beter door de vrije markt overgenomen worden, er is geen enkele economische reden om deze activiteiten in een intergemeentelijk samenwerkingsverband te wringen.

Er zal wel altijd plaats blijven voor openbare streekintercommunales die bijvoorbeeld industrieterreinen moeten realiseren. Maar de sociale huisvestingsmaatschappijen moeten  eindelijk uit hun 19e eeuwse context worden gehaald.

Het is in het belang van de consument, en dus van de burger dat de versplintering moet stoppen.

Dan gaat het om één Vlaamse instelling, die via regionale kantoren makkelijk bereikbaar blijft voor de bevolking. 

Want de huidige wantoestanden raken élke Vlaming, elke dag. De distributiekosten voor elektriciteit, gas en water. Sociale huur of lening. Rioolbeheer of afval. Niemand ontsnapt aan de tentakels van de tussenbesturen, en aan de obscure machtsevenwichten van de traditionele partijpolitiek.

De burger lust dat niet, en de burger hoeft dat niet.

Eerlijk bestuur is in Vlaanderen in de eerste plaats een kwestie van minder bestuur, veel minder bestuur.

 (c) Peter Reekmans