Share/Save/BookmarkStuur naar een vriendAfdrukken

Opinies

Crisis of niet, werk aan de winkel

25/02/2009 12:39 - Opinie - Bankencrisis - Werk en werkgelegenheid

Vorige week stelde de regering vast dat het Belgische begrotingstekort dit jaar afstevent op een tekort van 3,4% van het BBP of zo'n 11,5 miljard euro. De meerderheidspartijen spraken van een logisch tekort. Er is de economische crisis, weet u wel.

Rob Van de Velde: "Voor een buitenstaander is het moeilijk te geloven dat België, een land met één van de hoogste fiscale lasten ter wereld, er niet in slaagt een begroting in evenwicht af te leveren."

(...)

Vorige week stelde de regering vast dat het Belgische begrotingstekort dit jaar afstevent op een tekort van 3,4% van het BBP of zo'n 11,5 miljard euro. De meerderheidspartijen spraken van een logisch tekort. Er is de economische crisis, weet u wel. En er zijn de kosten van het pseudo-relanceplan.

Wat deze regering er niet bij zegt is dat het structurele tekort, los van de halfzachte crisismaatregelen, op de begroting 2,3% of 8 miljard euro bedraagt. Hierdoor gaat de overheidsschuld opnieuw gevaarlijk in de richting van 100% van het BBP.

Wat wil dit zeggen? Op 24 maanden tijd zal de federale staatsschuld met zowat 35 miljard aandikken, waardoor we terug net zoveel schuld hebben als we samen in 1 jaar kunnen produceren. Het gevolg is dat sparen voor de aanstormende vergrijzingsgolf niet meer mogelijk is. Althans, bij ongewijzigd beleid.

Verbazing alom

Voor een buitenstaander is het moeilijk te geloven dat België, een land met één van de hoogste fiscale lasten ter wereld, er niet in slaagt een begroting in evenwicht af te leveren.

Maar er zijn meerdere zaken dat een buitenstaander moeilijk kan geloven over België.

Dat ondanks onze dure sociale zekerheid er in België een relatieve armoede is van 15% bijvoorbeeld. Of dat onze werknemers het moeten stellen met nagenoeg het laagste pensioen in vergelijking met onze lonen. Of dat het Belgisch pensioenstelsel het zwakste is van alle repartitiestelsels in Europa.

En een laatste, om het af te leren, want we kunnen nog een tijdje doorgaan: dat de werkloosheidsuitkeringen gemiddeld veel te laag zijn omdat te veel mensen er van afhankelijk zijn en we er tegelijkertijd niet in slagen om werken interessanter te maken door de kloof tussen een uitkering en loon uit arbeid groter te maken.

De oorzaak van dit alles?

Onze lage tewerkstellingsgraad. Te weinig mensen zijn aan het werk waardoor werkende meer en meer moeten opdraaien voor een groeiende groep niet-werkenden. Dat is op termijn economisch, budgettair en sociaal onhoudbaar.

Er zijn drie recepten om dit om te keren:

Laat de belastingsdruk op arbeid dalen

Reeds meerdere jaren verliest België een aanzienlijk aandeel in de exportmarkten, namelijk 25% op 12 paarse jaren, en dit vooral onder druk van te hoge lasten op arbeid. Niettemin blijft de fiscale loondruk in België bij de hoogste ter wereld. En het geld dat de overheid op die manier binnenhaalt wordt op zijn beurt slecht beheerd. Uit meerdere studies (ECB, OESO en IMF)blijkt dat er een enorm potentieel is om te besparen op de werking van de overheid, zonder dat de kwaliteit van de dienstverlening hierdoor in het gedrang komt.

De verlaging van de lasten op arbeid kan dus gefinancierd worden door het verregaand hervormen van de overheid. Dit vereist een fundamentele herziening van het overheidsmanagement, het herstructureren van de overheidsdepartementen, het afslanken van het ambtenarenkorps, een betere vorming van de ambtenaren en investeringen in informatisering.

Bedrijven die momenteel boven hun stand leven, knippen in de uitgaven, en niet enkel in personeel. Laten we naar analogie al eens beginnen met de top van de administratie een besparingstarget op te leggen van pakweg 5%. Toch geen onhaalbare kaart me dunkt.

Waarop wachten we?

Laat het tarief van de vennootschapsbelasting dalen

Ook op het gebied van de vennootschapsbelasting speelt België in de hoogste regionen. Zo behoort het huidige tarief van 33,99% tot een van de hoogste van Europa. Het mag duidelijk zijn dat in een wereld waar economische concurrentie steeds meer gevoerd wordt op basis van belastingtarieven zo'n tarief geen voordeel is.

Hoe krijgen we het dan wel naar beneden? Eenvoudig. Schaf alle bedrijfssubsidies af. Subsidies zijn snoepjes voor de bevoordeelden, verstoren de markt, zijn gepolitiseerd en leiden alleen maar tot steeds complexer wordende administraties.

In België zou een verlaging tot 19% gecombineerd met het afschaffen van alle bedrijfssubsidies volledig budgettair neutraal zijn.

De economische impact zou echter enorm zijn. De Leuvense professoren Konings en Vandenbussche berekenden dat een daling van de vennootschapsbelasting van de huidige 34% tot 26% 134.600 nieuwe jobs zou creëren. Een terugverdieneffect van maar liefst 2,7 miljard euro.

Waarop wachten we?

Moderniseer de arbeidsmarkt

In België wordt werken nog te veel ontmoedigd en niet-werken aangemoedigd. Zo is ons land het enige OESO-land waar de werkloosheidsuitkeringen niet beperkt zijn in de tijd. In Frankrijk is de maximale werkloosheidsduur 23 maanden. Niemand die durft beweren dat de armoedegraad er hoger ligt dan bij ons.

Buitenlandse voorbeelden en talrijke studies tonen aan dat deze maatregel, samen met een grote verlaging van de lasten op arbeid, de tewerkstellingsgraad fors zal verhogen.

Daarnaast moeten mensen langer aan het werk. We moeten streven naar een werkelijke arbeidsloopbaan van 40 jaar. Ook gepensioneerden moeten actief kunnen blijven op de arbeidsmarkt zonder verlies van pensioenuitkering. Dit genereert extra inkomsten voor de overheid. Waarop wachten we nog?

Faillissement

Het mag duidelijk zijn dat het huidige Belgische economisch model failliet is.

Toegegeven, de huidige wereldwijde crisis heeft de toestand verergerd, maar onze startpositie was veel slechter dan die van bijvoorbeeld buurland Nederland. Hoe minder weerstand de patiënt heeft, hoe sneller en harder hij wordt getroffen door een griepepidemie.

Daarom ook dat er een fundamentele ommekeer in ons socio-economisch beleid moet komen om na de crisis een duurzame welvaart te verzekeren. De LDD recepten staan hierboven vermeld. Het is tijd dat iemand de politieke moed heeft om ze uit te voeren. Met vaststellen alleen, zoals deze regering nu doet met het begrotingstekort, zullen we er niet komen.


© Rob Van de Velde, volksvertegenwoordiger