Share/Save/BookmarkStuur naar een vriendAfdrukken

Opinies

"Bye Bye Fortis?"

25/04/2009 10:40 - Opinie - Bankencrisis - Federaal

Kamerlid Rob Van de Velde pleit in een opiniestuk in De tijd voor een standalonescenario van de Fortis Bank.

"De cijfers geven aan dat het behoud van Fortis de belastingbetaler geld zou opbrengen, terwijl het BNP Paribas-scenario hem geld uit de zakken klopt. Zo'n 1,5 miljard opbrengst tegenover 2,5 miljard verlies."

(...)

Het stukje theater van CD&V-collega Jenne De Potter en eerste minister Herman Van Rompuy (CD&V) op de plenaire vergadering van donderdag 23 april over de algemene vergadering van de Fortis-holding getuigde van weinig goede smaak.

Allereerst vanwege de formele aanpak van de zaak. Van Rompuy stelt dat hij het oneens is met diegenen die zeggen dat het standalonescenario geen kans heeft gekregen. Maar de feiten bewijzen meer dan het tegenovergestelde. De regering heeft alle middelen aangewend om het behoud van Fortis in Belgische handen in de kiem te smoren.

Werden als wapens ingezet: een wazige interpretatie van cijfers, beïnvloeding of poging tot beïnvloeding van de stemrechten (tot tweemaal toe), stemmingmakerij, het achterhouden van rapporten (McKinsey-studie op verzoek van Fortis Bank) en andere schijnbewegingen. De wapens waren niet alleen gericht op de zogenaamde onverantwoorde aandeelhouders, maar ook - zo zal blijken - op het algemene belang.

DICTATORIAAL

Het theaterstuk getuigde evenmin van goede smaak vanwege de ongelijke behandeling van beide partijen. Als BNP Paribas, onder zwaar toezicht van de Franse regering, zijn onderhandelingspositie herziet en de druk, ver na de eerste onderhandelingen, in februari opvoert, wordt er flexibel geplooid.

Echter, als economen en aandeelhouders met rationele elementen een open discussie willen voeren over de toekomst van onze grootste bank, wordt dat flagrant, bijna dictatoriaal, afgewezen.

Nochtans zijn de argumenten om de discussie ten gronde te voeren legio.

Fortis Bank behoort tot de best gekapitaliseerde banken op de Europese markt. Het eigenlijke kernkapitaal - de echte buffer voor ongelukken - van Fortis Bank bedraagt 9,7 procent, tegenover 6,5 procent voor BNP Paribas of 5,7 procent voor KBC. Dat suggereert dat Fortis Bank nog een mooie buffer heeft om eventuele kredietverliezen ingevolge de economische crisis op te vangen.

Daarenboven verloopt de deposito-aangroei bij Fortis positief, en zijn de winstvoorzieningen voor 2009 naar verluidt in lijn om te landen om en bij de 900 miljoen euro om nadien vanaf 2010 weer te stijgen naar 1,5 miljard euro.

Dat laatste argument is van groot belang voor de payback van de investering die de regering met belastinggeld uitvoerde. Bij een verhouding eigen vermogen tegenover winst van 7 op 1, wat zowat de verwachting is van de meeste analisten waarnaar banken evolueren, betekent dit dat de waarde van de regering in het BNP Paribas-scenario zo'n 5 miljard zal worden, met daarboven zo'n 2,5 miljard Fortis-waarde. In het Fortis-scenario loopt dat op tot 11 miljard.

BELASTINGBETALER

Dat betekent dat het BNP Paribas-scenario de belastingbetaler op termijn zo'n 2,5 miljard zal kosten, en het Fortis-scenario zo'n 1,5 miljard zal opbrengen. Daarnaast geeft BNP Paribas ruiterlijk toe dat door de kernkapitaalverhoging van de Franse staat in BNP Paribas er wel degelijk een verwatering van zo'n 7 procent zal zijn van het kapitaal voor de andere aandeelhouders. Dat maakt de BNP Paribas-rekening alvast negatiever dan alleen verder te gaan.

Daarnaast manoeuvreerde BNP Paribas de Belgische regering vlotjes in de sterkhoudersrol in het SPV (special purpose vehicle, de portefeuille met toxische kredieten), zonder zelf noemenswaardige verantwoordelijkheid te nemen in de overname van de risico's uit Fortis Bank.

En dan hebben we het nog niet gehad over de invulling van die 25 procent die de staat in Fortis zou behouden in het BNP Paribas-scenario. BNP Paribas staat klaar om waar mogelijk het kantorennet te integreren. Op dit moment is niemand in staat een antwoord te geven op de vraag hoe de precieze toewijzing van de kapitaalverhoudingen in Fortis Bank zullen worden vastgelegd.

Voor de werkgelegenheid biedt geen enkel scenario meer zekerheid dan het andere. Allereerst omdat er geen formele toezegging is van BNP Paribas, maar tevens omdat dat ook geen steek zou houden. Elke integratie houdt verandering en jobverlies in. Het is geen schande dat te erkennen, het is wel een schande om het te ontkennen.

En ook een standalone biedt geen waterdichte zekerheid op jobbehoud. De volatiele financiële markten en de strategische hertekeningen (vooral in buitenlandse operaties) van banken houden een jobrisico in. Ik stel alleen vast uit mijn ervaring dat het gemakkelijker is vanop grotere afstand jobbeslissingen te nemen dan vanuit Brussel.

En zo zal het hemd ook nader zijn dan de rok voor de kredietverstrekking. Zelfs al zou de wil er zijn om door te werken zoals vandaag, dan nog zal de verwijdering van het beslissingscentrum uit België een impact hebben. Grote en dringende dossiers zullen in de toekomst met problemen te kampen krijgen. Ook dat mag niet zomaar onder de mat worden geschoven.

MEERJARENSAFARI

Tot slot kan je je afvragen of de Belgische regering door haar vertegenwoordiging in de raad van bestuur van BNP Paribas in staat zal zijn de Fransen de arm om te wringen om te voldoen aan de aanbevelingen voor deugdelijk bestuur uit de Bijzondere Commissie Financiële en Economische crisis, zoals een versterkte interne audit, door de toezichthouder gescreend management en leden van de Raad van Bestuur, en aangepaste bonusplannen. Ik denk het niet.

Net zomin als BNP Paribas zich zal laten vermurwen om de depositobank van de zakenbank te scheiden, als dat al aangewezen zou zijn.

Meneer Van Rompuy, u ruilt het avontuur van een dagje Beekse Bergen in eigen auto voor een heuse meerjarensafari in een gehuurde auto. Het gerecht heeft u de mogelijkheid geboden om de positie van de vorige regering te herzien. De cijfers bewijzen dat het behoud van Fortis voordeliger is. En een eigen beheer van sociale en managementvoorwaarden biedt meer zekerheden dan ze uit handen te geven. Sta op als staatsman en geef de Franse marionet dit weekend terug aan Parijs.

(c) Rob Van de Velde, kamerlid LDD.