Share/Save/BookmarkStuur naar een vriendAfdrukken

Verschenen

'Anderen zijn er met mijn medailles vandoor' (Knack, 21/12/2011)

21/12/2011 10:33 - Verschenen

Zijn partij ligt op apegapen, maar zelf is hij helemaal terug. 'Ik ben ervan overtuigd dat de slinger weer onze richting uit zal komen', zegt Jean-Marie Dedecker. 'Maar eerst moeten we de N-VA kunnen ontmaskeren.'

 

Een annus horribilis. Dat was 2011 voor Jean-Marie Dedecker. De LDD-voorzitter sukkelde met zijn gezondheid, zijn partij viel in de peilingen terug tot een beschamende 1,7 procent van de stemmen en na bijna veertig jaar kwam er ook nog eens een einde aan zijn huwelijk. Maar nu staat hij er weer. Als een huis. Achter een massief bureau in zijn Oostendse kantoor benadrukt hij steeds opnieuw hoe goed hij wel niet in zijn vel zit. 'Ik amuseer me weer in de politiek en dat was lang geleden', zegt hij. 'In het parlement kan ik nu, onder meer door de Dexia- commissie, laten zien wat ik waard ben.'

Dat hij tegenwoordig in zijn eentje de hele LDD-fractie in de Kamer uitmaakt, lijkt hem niet te deren. Integendeel. 'Het is lastig, dat wel. Want ik moet vechten voor elke minuut op het spreekgestoelte', zegt hij. 'Maar nu hoef ik tenminste niet meer constant om me heen te kijken om te checken of er niet een van mijn partijgenoten uit de bocht gaat. Tijdens de vorige regeerperiode was ik altijd bang als ze hun mond opendeden.'

Jean-Marie Dedecker is dus terug. Maar zijn partij niet. Van de Lijst Dedecker die bij de federale verkiezingen van 2007 nog 6,5 procent van de stemmen behaalde, is vandaag niet veel meer over. In het Vlaams Parlement timmeren de zeven LDD'ers nog wel vol overtuiging aan de weg, maar de kans is groot dat de meesten na 2014 een ander baantje zullen moeten zoeken.

Wat is er de voorbije vier jaar toch fout gegaan?

Jean-Marie Dedecker: (zucht) Waar moet ik beginnen? Er is zo massaal veel verkeerd gelopen. Het begon al op een paar maanden voor de Vlaamse verkiezingen van 2009 toen uitlekte dat ik een privédetective had ingehuurd om de betrokkenheid van Karel De Gucht (Open VLD) bij de verkoop van overheidsgebouwen te onderzoeken. Die zaak heeft mijn geloofwaardigheid enorm aangetast. Maar toch ben ik er nog altijd rotsvast van overtuigd dat ik op het juiste spoor zat.

Korte tijd later sprongen de media ook nog eens op het circus rond Dirk Vijnck, de parlementariër die met veel lawaai naar de Open VLD overstapte en dan toch weer naar ons terugkeerde. En vervolgens werden we gevloerd door de enorme populariteit van Bart De Wever. De N-VA heeft ons partijprogramma dan ook overgenomen.

Zelf heeft LDD geen fouten gemaakt?

Dedecker: Dat zeg ik niet. Het was bijvoorbeeld een heel slecht idee om de Lijst Dedecker om te dopen in LDD, Libertair Direct en Democratisch. Zelf wist ik heel goed dat het nog te vroeg was voor zo'n naamsverandering, maar ik heb toegegeven aan de druk van mijn partijgenoten. Gevolg: vandaag weet iedereen nog altijd wie Jean-Marie Dedecker is, maar niemand kent LDD.

Wat de anderen ook proberen, u blijft het gezicht van de partij?

Dedecker: Zo is het. Hoe goed parlementsleden als Lode Vereeck of Peter Reekmans ook werken, ze zijn alleen bekend in de politieke wereld. Als je vandaag wilt meetellen, moet je niet alleen in Villa Politica optreden, maar ook in allerlei infotainment- programma's. En ik ben nog altijd de enige LDD'er die daarvoor wordt gevraagd.

Hebt u Lode Vereeck vorig jaar partijvoorzitter gemaakt in de hoop dat ook hij media-aandacht zou krijgen?

Dedecker: Dat heb ik vooral gedaan wegens zijn bekwaamheid. Maar ook als voorzitter kreeg hij geen media-aandacht en na een tijdje heeft hij die stoel dan maar weer aan mij teruggegeven. Voor de traditionele partijen is dat anders, want zij zitten veilig in hun zuil. Al schuiven ze een hond met een hoedje als partijvoorzitter naar voren, hij zal nog altijd voor allerlei televisieprogramma's worden uitgenodigd. Maar LDD kan niet op zo'n zuil terugvallen en heeft dus een smoel nodig. Dat geldt trouwens ook voor Groen! en de N-VA.

Bent u ondertussen van alle goudzoekers af die uw partij in haar hoogdagen heeft aangetrokken?

Dedecker: Zodra we stemmen begonnen te verliezen, gingen die er vanzelf weer vandoor. Zes van onze bedienden werken ondertussen voor de N-VA. Heel wrang, maar ook eigen aan de mens. En in alle eerlijkheid: in die begindagen was ik blij met iedereen die zich bij ons aansloot. Het was toen echt niet simpel om in een paar maanden tijd al die kieslijsten gevuld te krijgen. Dus vond ik het bijvoorbeeld prachtig dat iemand als Jurgen Verstrepen van het Vlaams Belang overkwam.

Bent u nu nog zo opgetogen over zijn overstap? Jurgen Verstrepen noemde u onlangs nog een depressieve Calimero.

Dedecker: Achteraf blijkt dan dat je geen vijanden nodig hebt als je politieke vrienden hebt. Verder maak ik daar geen woorden meer aan vuil.

Voor alle duidelijkheid: u bent niet depressief?

Dedecker: Maar nee. Ik amuseer me zelfs weer in het politieke bedrijf, want nu weet ik tenminste weer tegen wie ik oppositie voer. Daarnaast zie ik de hele tijd hoe mijn ideeën worden gekopieerd. Op het vlak van asiel en migratie, bijvoorbeeld, maar ook wat de kerncentrales betreft. Dat doet deugd.

Alleen wordt LDD daar niet beter van.

Dedecker: Dat klopt. Ik voel me de laatste tijd vaak als een sportman die keihard heeft getraind en dan moet toekijken hoe anderen er met zijn medailles vandoor gaan.

En toch gaat u door met uw partij?

Dedecker: Absoluut. Wel moet LDD weer meer een beweging worden. Eigenlijk hadden we vanaf het begin de weg van Geert Wilders moeten volgen: de partij alleen laten deelnemen aan verkiezingen op plaatsen waar die ook sterk staat. Dat is precies wat ik volgend jaar bij de gemeenteraadsverkiezingen wil doen. Ik overweeg zelfs om niet aan de provinciale verkiezingen deel te nemen. Niet alleen omdat ik dan een massa kandidaten moet vinden, maar ook omdat LDD dat bestuursniveau een nutteloos instituut uit de napoleontische tijd vindt.

Bent u niet bang dat LDD helemaal onderuit zal gaan bij de gemeenteraadsverkiezingen?

Dedecker: De afdelingen zijn volledig vrij om al dan niet een lijstverbintenis aan te gaan. In Limburg heb ik wel een kartellijst met het Vlaams Belang moeten tegenhouden, en in Oostende zal ik meedoen onder de naam Lijst Dedecker in plaats van LDD. Maar ik maak me geen illusies. Wij hebben twee, drie jaar nodig om er weer te staan. Ik wil dan ook helemaal niet op de gemeenteraadsverkiezingen beoordeeld worden.

Een paar maanden geleden pleitte u nog voor vervroegde federale verkiezingen. Was dat niet de doodsteek geweest voor uw partij?

Dedecker: Waarschijnlijk wel, maar ik blijf altijd consequent. Als de politiek er echt niet uit raakt, moeten er nieuwe verkiezingen komen. Punt uit. Kost dat mijn kop, dan is dat maar zo. Maar in alle eerlijkheid: het is een hele opluchting dat ik nog tot in 2014 in de Kamer kan blijven. Ook met het oog op de alimentatie die ik moet betalen. (lacht) De komende twee jaar moeten we onze dotaties opsparen om genoeg middelen te hebben voor de verkiezingscampagne. Dus hoop ik nu dat de regering-Di Rupo ook zo lang in het zadel blijft. Al zijn dat dan de laatste stuiptrekkingen van het ancien régime.

Wat komt er daarna?

Dedecker: (denkt na) Europa zal in tranen of traangas eindigen. Ofwel zullen we alles slikken ofwel komen we in een zeer revolutionaire periode terecht, waarin mensen alleen nog stemmen op de kandidaat van het moment. De huidige situatie kan in elk geval niet blijven duren. Er zijn meer dan vijfhonderd dagen politieke impasse nodig geweest om een regering te vormen die dan nog maar halve maatregelen neemt.

U bent geen fan van het regeerakkoord?

Dedecker: Natuurlijk niet. Wat is het grote probleem van ons economische systeem? De lasten op arbeid natuurlijk. Toch is de regering erin geslaagd om een akkoord te maken waarin niets, maar dan ook niets staat om dat te verhelpen. We zijn bang geworden voor onszelf. We doen bijvoorbeeld nog liever het licht uit dan dat we de kerncentrales openhouden. En dat terwijl er wereldwijd meer dan negentig nieuwe kerncentrales worden gebouwd. Weer een bewijs dat mijn ideologie gelijk krijgt. Als ik nu mijn boekje De aarde warmt op en de geesten verhitten herlees, krijg ik haast een orgasme. (lacht) Daarom maak ik me ook niet echt zorgen over de toekomst van mijn partij: de slinger zal op den duur wel weer onze kant uitgaan. Maar eerst moeten de mensen de N-VA doorzien.

Ziet u dat eerstdaags gebeuren?

Dedecker: Nu heeft Bart De Wever veel succes en dat is hem gegund, want ik sta nog altijd achter tachtig procent van wat hij in het federaal parlement vertelt. Maar het zal de mensen op den duur wel beginnen op te vallen dat de N-VA in het federale parlement een rechtse leer predikt en ondertussen op Vlaams niveau in een linkse subsidieregering zit. We zullen hen wel ontmaskeren.

Zou het niet gemakkelijker zijn om u gewoon bij de N-VA aan te sluiten?

Dedecker: Ik zoek helemaal geen aansluiting bij een andere partij, en de N-VA al helemaal niet. Die partij zit vandaag op een goudklomp. Waarom zouden ze mij dan nodig hebben? Een lastpak als Dedecker die zijn eigen mening verkondigt?

Maar misschien hebt u wel de N-VA nodig.

Dedecker: Ik weiger te bedelen. Ik ben overtuigd van mijn eigen ideologie en mijn eigen sterkte. Kom ik na de verkiezingen van 2014 niet terug, dan is het over. Simpel.

Heeft de N-VA het voorbije anderhalf jaar een goed parcours gereden?

Dedecker: Natuurlijk. Vooral mediatiek dan. Alle aandacht was gericht op Bart De Wever en de federale onderhandelingen en ondertussen leek haast niemand op te merken dat de N-VA in het Vlaams Parlement aan het klungelen was. En federaal hebben ze het goed gespeeld. Ze doen nu alsof ze niet meer mee mochten doen, maar de waarheid is natuurlijk dat ze nooit in die regering hebben gewild. Ze hopen de komende jaren constant aan het woord te komen in de oppositie, op die manier nog te groeien en dan in 2014 de onafhankelijke staat Vlaanderen af te dwingen. Veel concurrentie zullen ze in de oppositie ook niet hebben nu het Vlaams Belang van de kaart is geveegd.

Is dat echt zo?

Dedecker: Dat geloof ik wel, ja. De diehards zullen het Vlaams Belang wel trouw blijven, maar die zijn hoogstens goed voor 6 of 7 procent. Die partij is ten onder gegaan aan de uitholling van haar ideologie. Ze heeft zich krampachtig vastgehouden aan de bitterheid ten opzichte van vreemdelingen en haar programma is ook voor een stuk overgenomen door andere partijen. En natuurlijk waren er de interne ruzies. Marie-Rose Morel vloog constant op haar bezem boven het triumviraat dat de partij jarenlang leidde. Want ik doe niet mee aan de verheerlijking van Morel, hè. Ik kan al dat emotio-nele mediagedoe totaal niet begrijpen. Natuurlijk is het een drama als een mens kanker krijgt, maar dat verandert toch niets aan de overtuigingen die hij of zij altijd heeft uitgedragen? Dat doet me denken aan de hypocrisie in het parlement toen afscheid werd genomen van Yves Leterme (CD&V). Plots kreeg hij uit alle hoeken lof toegezwaaid, terwijl de man jarenlang met een vogelpikbord op zijn rug had rondgelopen. Daar doe ik dus niet aan mee.

Open VLD'ers beweren ondertussen dat hun partijvoorzitter soms 'als een klein Dedeckertje klinkt'. Gevleid?

Dedecker: Alexander De Croo heeft mijn boek gewoon heel goed gelezen. (grijnst) Ik heb de Open VLD'ers het gat in de markt getoond, en ze zijn daar dankbaar ingestapt. Met dat verschil dat zij meer middelen hebben om iets met die ideologie te doen en dat zij die ook mogen gaan toelichten in De Zevende Dag. Had de VLD destijds dezelfde boodschap verkondigd als vandaag, dan was ik nooit uit die partij gestapt.

Zin om terug te keren?

Dedecker: Natuurlijk vind ik het jammer dat het liberale gedachtegoed in Vlaanderen versnipperd is. Maar wie ben ik? Alexander De Croo zit echt niet op LDD te wachten. Hadden we zes of zeven mensen in de Kamer gehad, dan zou hij waarschijnlijk wel bij ons komen aankloppen. Maar nu hebben we te weinig verkozenen. En voor alle duidelijkheid: ik ben niet te koop.

Wat was er gebeurd als u in 2004 bij de voorzittersverkiezingen van de VLD van Bart Somers had gewonnen?

Dedecker: Dan was de N-VA vandaag niet zo groot geweest, want dan had de VLD een rechtse, Vlaamse lijn aangehouden. Als ik tot voorzitter was verkozen - wat eigenlijk ook is gebeurd, alleen heb ik de telling verloren - had dat het einde van Paars betekend. Nu is de paarse regering doorgegaan tot 2007 en dat heeft de VLD kapotgemaakt. Ook al zit die nu met haar 12 procent weer in de regering.

De Open VLD heeft het nieuwe regeerakkoord toch in een wat liberalere richting kunnen manoeuvreren?

Dedecker: De Open VLD wou gewoon weer aan de macht komen en heeft de perceptie gecreëerd dat het regeerakkoord rechtser is geworden. Maar eigenlijk is Alexander De Croo blij met een dode mus, want de werkende middenklasse betaalt het gelag. In ons land kun je nog altijd van doppen je carrière maken en dat zal de komende jaren niet veranderen. De minimumleeftijd voor brugpensioen wordt wel opgetrokken, maar pas vanaf 2016. Tegen die tijd is er al lang een nieuwe regering. Laten we dus eens afwachten wat er in de praktijk allemaal van in huis komt.

Hebt u de voorbije twee jaar eigenlijk nooit overwogen om uit de politiek te stappen?

Dedecker: Dat doe ik al sinds 1999. (lacht) Maar het is niets voor mij om op te geven. Er ligt al eelt op mijn verontwaardiging, maar nog niet op mijn boosheid. Dus blijf ik doorgaan.

U houdt niet liever de eer aan uzelf, in plaats van het risico te lopen dat LDD in 2014 totaal van de kaart wordt geveegd?

Dedecker: Een onmogelijke strijd ga ik ook nooit aan. Wie aan de Olympische Spelen deelneemt, moet getraind zijn. Anders blijf je beter thuis. Tegenwoordig zeggen ze in de sport wel dat deelnemen belangrijker is dan winnen, maar dat is de grootste bullshit die er bestaat. Als tegen 2014 dus blijkt dat we kansloos zijn, zullen we niet meedoen. Maar zover zijn we nog niet. Nog lang niet.

© 2011 Roularta Media Group