Share/Save/BookmarkStuur naar een vriendAfdrukken

Verschenen

Amper 10 bedrijven vangen 60 procent van innovatiesteun (Het Nieuwsblad, pag. 31, 05/03/2013)

05/03/2013 16:11 - Verschenen

Lode Vereeck (LDD) Die subsidies moeten meer richting kmo's gaan. Daar zit het grootste potentieel voor jobcreatie

In 2011 ging bijna 60 procent van de bedrijfssubsidies voor onderzoek en ontwikkeling naar welgeteld tien bedrijven. Maar die multinationals schrapten de voorbije jaren samen een kwart van hun jobs in ons land. 'De cijfers vragen om een bijsturing van het beleid.' Jan-Frederik Abbeloos

Op vraag van Vlaams oppositielid Lode Vereeck (LDD) becijferde minister van Innovatie Ingrid Lieten (SP.A) de verdeling van de subsidies die worden uitgereikt door het Instituut voor de Aanmoediging van Innovatie door Wetenschap en Technologie (IWT). Het IWT is een van de grote subsidiërende agentschappen in Vlaanderen. Dit jaar beschikt het over een budget van 316,1 miljoen euro om de Vlaamse kenniseconomie aan te zwengelen. Iets minder dan de helft daarvan - 142,2 miljoen euro - wordt besteed aan bedrijfsondersteuning.

Uit de studie blijkt dat de tien grootste ontvangers van innovatiesteun in 2011 63,4 miljoen euro steun kregen, goed voor 59 procent van de totale bedrijfssteun dat jaar voor onderzoek en ontwikkeling. Janssen Pharmaceutica kreeg met 15,2 miljoen euro de grootste enveloppe. Andere slokoppen waren de Franse telecomreus Alcatel-Lucent (10,6 miljoen euro), de fabrikant van halfgeleiders On Semiconductor (7,4 miljoen euro) en grafisch ontwikkelaar Agfa (6,8 miljoen euro).

Bekijken we de hele periode tussen 2002 en 2011, dan vinden we dezelfde tien bedrijven terug, met Alcatel-Lucent soeverein op de eerste plaats(zie grafiek). De top tien ontving in die jaren samen ruim 282 miljoen euro innovatiesteun.

Maar opvallend genoeg is de tewerkstelling bij dezeinnovatiekampioenen ondertussen met ruim een kwart gekrompen, van 25.667 jobs in 2003 tot 19.027 jobs in 2011. Bij Philips en Alcatel-Lucent daalde de werkgelegenheid zelfs met meer dan de helft. Ook Umicore schrapte ruim 35 procent van de jobs sinds 2003, Agfa 29 procent, Bekaert bijna 23 procent. Gelukkig houdt biotechbedrijf Galapagos de eer van de top tien hoog. Het personeelsbestand groeide er aan van 57 tot 108 mensen.

Als antwoord op de vraag van Vereeck noteerde minister Lieten eind januari dat 'we alleen kunnen vaststellen en betreuren dat de directe tewerkstelling bij een aantal grotere bedrijven in de technologiesector in Vlaanderen krimpt in de afgelopen jaren'.

Het is geen toevallige vaststelling. Uit een eigen analyse door het IWT van 384 afgeronde onderzoeks- en ontwikkelingsprojecten sinds 2007 blijkt dat 77 procent van de toegekende steun ontvangen werd door grote bedrijven én dat globaal genomen de werkgelegenheid en de toegevoegde waarde bij de onderzochte bedrijven is afgenomen.

'Maar het plaatje is natuurlijk complexer dan dat', zegt Veerle Lories, administrateur generaal van het IWT. 'De innovaties kunnen de economie stimuleren en elders voor tewerkstelling zorgen. En je kan je afvragen of de multinationals uit die lijst zonder steun hun activiteiten in Vlaanderen niet verder zouden hebben teruggeschroefd. De subsidies maken onze regio aantrekkelijk.'

Voor Vereeck vragen de cijfers toch om een bijsturing van het beleid. 'De discussie gaat vaak over meer of minder middelen voor innovatie, maar we moeten ook de vraag durven stellen of het huidige budget wel goed wordt aangewend en of we voldoende economisch en maatschappelijk rendement halen. Deze cijfers suggereren minstens dat dit niet het geval is.'

Laagdrempelig

'Gezien het grote jobverlies bij de grote steunverkrijgers van de afgelopen jaren moet het IWT zich nog meer richten op kmo's', betoogt Vereeck. 'Daar zit het grootste potentieel voor jobcreatie.' Volgens Lories is het IWT sinds vorig jaar actief bezig met het laagdrempeliger maken van de aanvraagprocedure voor kmo's. 'Maar het effect daarvan kan je in deze cijfers nog niet zien', merkt ze op.

© 2013 Corelio